Əsassız kommunal borc yazılıbsa, necə sildirmək olar? – Vəkildən AÇIQLAMA  

Vətəndaşların qarşılaşdığı problemlərdən biri də istifadə etmədikləri və ya əvvəlki mülkiyyətçiyə aid olan kommunal borcların sonradan onların adına hesablanmasıdır. Bəzən mənzil yeni alındığı halda əvvəlki sahibin borcu yeni mülkiyyətçinin hesabında görünür, bəzi hallarda isə uzun müddət istifadə olunmayan mənzil üzrə kommunal ödənişlərin hesablanması davam edir. Texniki səhvlər, sayğac göstəricilərinin düzgün əks etdirilməməsi və digər səbəblər də abonentin hesabında əsassız borcun yaranmasına gətirib çıxara bilər.Belə vəziyyətlə üzləşən vətəndaşın həmin borcu avtomatik olaraq ödəməsi məcburi deyil. Əvvəlcə borcun hansı əsasla yarandığını müəyyənləşdirmək, hesablamanın düzgünlüyünü yoxlamaq və əsassız hesablamanın aradan qaldırılması üçün aidiyyəti kommunal xidmət qurumuna rəsmi qaydada müraciət etmək lazımdır.

Məsələ ilə bağlı vəkil Aydan Rəhimli Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, ilk növbədə borcun yaranma səbəbi araşdırılmalıdır. Onun sözlərinə görə, vətəndaş kommunal xidmət göstərən quruma müraciət edərək hesabında görünən borcun hansı dövrə, hansı xidmətə və hansı əsasla hesablandığını dəqiqləşdirməlidir.

“İlk növbədə siz kommunal xidmət göstərən quruma müraciət etməlisiniz. Burada əsassız yaranmış kommunal borcun hansı formada yarandığı aydınlaşdırılmalıdır. Ola bilər ki, siz mənzilin yeni sahibisiniz və həmin borc köhnə sahibinə aid olduğu halda sizə yazılıb. Yaxud mənzil uzun müddət boş qalıb, lakin bu müddət ərzində kommunal borc hesablanıb. Eləcə də texniki səhv nəticəsində borc artıq və əlavə olaraq hesablanmış ola bilər. Belə hallarda məsələni sənədlərlə əsaslandırmaq vacibdir”, – deyə vəkil bildirib.

Aydan Rəhimlinin sözlərinə görə, vətəndaşın əlində olan sənədlər bu məsələdə əsas sübutlardan biri hesab olunur. Xüsusilə mənzilin nə vaxt əldə edildiyini göstərən çıxarış, alqı-satqı müqaviləsi, kommunal ödəniş qəbzləri, sayğac göstəricilərini təsdiq edən məlumatlar və digər aidiyyəti sənədlər borcun hansı dövrə aid olduğunu müəyyənləşdirməyə imkan verə bilər.Məsələn, vətəndaş mənzili müəyyən tarixdə satın alıbsa, həmin tarixdən əvvəlki dövrə aid borcun onun hesabına yazılması ilə bağlı ciddi sual yaranır. Bu halda alqı-satqı müqaviləsi və daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış vasitəsilə mülkiyyətin hansı tarixdə dəyişdiyini təsdiqləmək mümkündür. Eyni zamanda kommunal xidmət qurumundan borcun yaranmasına əsas olan hesablamanın açıqlanması və borcun hansı tarixdən etibarən hesablandığının göstərilməsi tələb oluna bilər.

Vəkil qeyd edib ki, yalnız şifahi müraciətlə kifayətlənməkdənsə, mümkün qədər yazılı və ya elektron formada rəsmi müraciət etmək daha məqsədəuyğundur. Çünki sonrakı mərhələdə məsələnin məhkəməyə və ya digər səlahiyyətli dövlət qurumuna çıxarılması zərurəti yaranarsa, vətəndaşın əvvəlcə kommunal xidmət qurumuna müraciət etdiyini və məsələni könüllü şəkildə həll etməyə çalışdığını təsdiqləyən sənədin olması əhəmiyyət daşıya bilər.

“Vətəndaş kommunal xidmət göstərən quruma müraciət edərkən öz tələbinin mahiyyətini aydın şəkildə göstərməlidir. Yəni hesabında əsassız borc olduğunu düşünürsə, həmin borcun hansı səbəbdən əsassız hesab edildiyini izah etməli, bunu təsdiq edən sənədləri də müraciətə əlavə etməlidir. Ödəniş qəbzləri, mənzilin çıxarışı, alqı-satqı müqaviləsi və digər sənədlər təqdim edilə bilər. Kommunal xidmət göstərən qurum da müraciəti araşdıraraq hesablamanın düzgün olub-olmadığını müəyyənləşdirməlidir”, – deyə Aydan Rəhimli vurğulayıb.

Ekspertin sözlərinə görə, xüsusilə yeni alınmış mənzillərlə bağlı kommunal borc məsələsində vətəndaş diqqətli olmalıdır. Mənzil alarkən yalnız daşınmaz əmlakın hüquqi statusunu deyil, kommunal ödənişlərlə bağlı vəziyyəti də yoxlamaq sonradan yarana biləcək mübahisələrin qarşısını almağa kömək edə bilər. Satış zamanı sayğac göstəricilərinin qeydə alınması, əvvəlki ödənişlərin yoxlanılması və mümkün olduqda tərəflər arasında borcun olmaması ilə bağlı məlumatın əldə edilməsi faydalıdır.Bununla yanaşı, kommunal borcun yaranması həmişə əvvəlki mülkiyyətçinin borcu ilə bağlı olmaya bilər. Bəzi hallarda vətəndaş mənzildə faktiki yaşamasa belə, xidmətin xarakterindən asılı olaraq müəyyən ödənişlər hesablanması mümkündür. Buna görə də “mənzildə yaşamamışam, deməli, heç bir kommunal borcum ola bilməz” yanaşması hər bir xidmət növü üçün avtomatik şəkildə doğru hesab edilə bilməz. Əsas məsələ konkret xidmətin hansı qaydada hesablandığını və həmin dövrdə abonentin üzərinə hansı öhdəliyin düşdüyünü müəyyənləşdirməkdir.Digər tərəfdən, sayğac göstəricilərində uyğunsuzluq da borcun məbləğinin şişməsinə səbəb ola bilər. Vətəndaş özündə olan əvvəlki qəbzləri və sayğac göstəricilərini saxlayırsa, onları kommunal qurumun hesablamaları ilə müqayisə edə bilər. Əgər faktiki göstərici ilə sistemdə əks olunan göstərici arasında fərq varsa, bunun araşdırılması və hesablamanın yenidən aparılması tələb oluna bilər.

Həmçinin oxuyun

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Məcburi Sevginin Qurbanları…

MEYXANAYA “YOX!” DEMƏYİN VAXTIDIR!  

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Aydan Rəhimli hesab edir ki, vətəndaşın müraciətində yalnız “borcun silinməsi” tələbinin yazılması ilə kifayətlənməkdənsə, problemin səbəbinin dəqiq göstərilməsi daha məqsədəuyğundur. Məsələn, borcun əvvəlki mülkiyyətçiyə aid olması, ödənişin artıq həyata keçirilməsi, sayğac göstəricisinin səhv daxil edilməsi və ya texniki xəta ehtimalı ayrıca qeyd edilə bilər. Bu halda məsələni araşdıran qurumun konkret hansı hesablamanı yoxlamalı olduğu daha aydın görünür.Vətəndaş kommunal xidmət qurumunun cavabı ilə razılaşmadıqda və ya müraciətinə münasibət bildirilmədikdə, istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi mexanizmlərindən istifadə edə bilər. Hazırda istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi sahəsində səlahiyyətli dövlət qurumlarından biri Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyidir. Agentlik istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi və istehlak bazarına nəzarət sahəsində fəaliyyət göstərir. Agentliyin məlumatına görə, istehlakçılar hüquqlarının pozulması ilə bağlı aidiyyəti dövlət qurumlarına və məhkəməyə müraciət etmək hüququna malikdirlər. İstehlakçı müraciət zamanı qəbz, müqavilə və digər sənədləri təqdim etməklə öz mövqeyini əsaslandıra bilər.

“Əgər müraciət etdikdən sonra müəyyən edilmiş müddətdə məsələ həll olunmursa və ya vətəndaşa əsaslandırılmış cavab verilmir, o zaman növbəti mərhələdə istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi üzrə səlahiyyətli dövlət qurumuna müraciət etmək mümkündür. Əgər bundan sonra da müsbət nəticə əldə olunmazsa, vətəndaş öz hüququnun müdafiəsi üçün məhkəməyə müraciət edə bilər”, – deyə vəkil bildirib.

Burada vətəndaşın bütün sənədləri toplaması xüsusilə əhəmiyyətlidir. Çünki məhkəmə mübahisəsində borcun əsassız hesab edildiyini göstərən faktlar sənədlərlə təsdiqlənməlidir. Mənzilin hansı tarixdə əldə edilməsi, kommunal xidmətlərdən istifadə vəziyyəti, ödənişlərin həyata keçirilməsi, sayğac göstəriciləri və kommunal qurumla aparılmış yazışmalar sonrakı hüquqi proses üçün əhəmiyyətli ola bilər.

Mütəxəssis onu da vurğulayıb ki, vətəndaş borcun məbləği ilə razılaşmadığı halda problemin həllini uzun müddət təxirə salmamalıdır. Çünki borcun sistemdə qalması sonradan əlavə mübahisələrə səbəb ola, vətəndaşın mənzillə bağlı müəyyən əməliyyatlar apararkən kommunal borc məsələsi ilə qarşılaşmasına gətirib çıxara bilər. Buna görə də problem aşkarlandığı andan etibarən rəsmi müraciət etmək və bütün cavabları yazılı şəkildə saxlamaq daha məqsədəuyğundur.İstehlakçı hüquqlarının müdafiəsi üzrə dövlət qurumunun rəsmi məlumatına əsasən, vətəndaşlar müraciətlərini elektron qaydada, yazılı formada və digər nəzərdə tutulmuş üsullarla təqdim edə bilərlər. Agentliyin rəsmi internet səhifəsində “Ərizə, şikayət, təklif” bölməsi də mövcuddur.

Beləliklə, əsassız kommunal borcla qarşılaşan vətəndaş üçün əsas məsələ borcu sadəcə ödəmək və ya şifahi şəkildə etiraz etmək deyil, ilk növbədə onun hüquqi və faktiki əsasını müəyyənləşdirməkdir. Borcun hansı dövrə aid olduğu, kimin adına hesablandığı, sayğac göstəricilərinin düzgün olub-olmadığı, əvvəlki ödənişlərin nəzərə alınıb-alınmadığı və texniki səhvin mövcudluğu araşdırılmalıdır. Daha sonra bütün sübutlar əlavə edilməklə kommunal xidmət göstərən quruma rəsmi müraciət edilməli, nəticə əldə olunmadığı halda isə istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi üzrə səlahiyyətli dövlət qurumuna və zərurət yaranarsa məhkəməyə müraciət olunmalıdır.Vətəndaşların ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri də kommunal borcun əsassız olduğunu düşündükləri halda bunu yalnız şifahi şəkildə bildirmələri və sonradan müraciətin edildiyini sübut edə bilməmələridir. Hüquqi baxımdan isə yazılı müraciət, cavab, qəbz, çıxarış, müqavilə, sayğac göstəriciləri və digər sənədlərin qorunması vətəndaşın mövqeyini daha əsaslandırılmış şəkildə ortaya qoymasına imkan verir. Nəticə etibarilə, kommunal hesabda borcun görünməsi həmin borcun hər bir halda mübahisəsiz və qanuni olması anlamına gəlmir; hesablamanın əsasları araşdırılmalı və vətəndaşın təqdim etdiyi sübutlar nəzərə alınmalıdır.

Əli