Aktiv və pasiv gəlir arasındakı fərqlər: Şəxsi büdcəni necə idarə etməli?
İqtisadiyyat 24 Avqust 2026, 17:29
4050
Maliyyə azadlığına çatmaq, sabit şəxsi büdcə formalaşdırmaq üçün aktiv və pasiv gəlir mənbələri arasındakı fərqləri doğru anlamaq, onları balanslı idarə etmək lazımdır. Müasir dövrdə yalnız tək gəlir mənbəyinə arxalanmaq maliyyə risklərini artırır; bu səbəbdən hər iki gəlir növünün xüsusiyyətlərini bilmək büdcə planlamasında həlledici rol oynayır. Düzgün maliyyə strategiyası qurmaq zamanı səmərəli istifadə edərək uzunmüddətli maddi təminat yaratmağa imkan verir.
Citypost.az xəbər verir ki, aktiv gəlir şəxsin birbaşa vaxt, əmək, fiziki resurs sərf edərək qazandığı vəsaiddir. Bura aylıq maaşlı iş, frilans fəaliyyət, göstərilən xidmət müqabilində alınan haqq daxildir. Aktiv gəlirin əsas xüsusiyyəti iş dayandıqda pul axınının da dərhal kəsilməsidir. Pasiv gəlir isə ilkin mərhələdə müəyyən kapital, zaman və ya zəhmət yatırıldıqdan sonra davamlı fiziki iştirak tələb etmədən müntəzam qazanc gətirən sistemdir. Əmlakın icarəyə verilməsi, səhmdar cəmiyyətlərindən alınan dividendlər, faiz gəlirləri, müəllif hüquqları pasiv gəlirə əyani nümunədir.
Şəxsi büdcəni uğurla idarə etmək üçün ilk növbədə bütün gəlir, xərc axınını dəqiqliklə qeydə almaq vacibdir. Qazanılan aktiv gəlir ilk mərhələdə bünövrə rolu oynayır; onun bir hissəsi məcburi xərclərə ayrıldıqdan sonra qalan məbləğ pasiv gəlir mənbələri yaratmağa yönəldilməlidir. "50/30/20" qaydasını tətbiq edərək gəlirin 50 faizini zəruri ehtiyaclara, 30 faizini şəxsi istəklərə, 20 faizini isə yığıma, investisiyaya ayırmaq büdcədə intizam yaradır.
Büdcə idarəçiliyində ən kritik addım aktiv gəlirdən toplanan kapitalı mütəmadi olaraq pasiv gəlir gətirən aktivlərə çevirməkdir. Təhlükəsizlik üçün ən azı 3-6 aylıq xərcləri əhatə edən fövqəladə hallar fondu yaratdıqdan sonra qalan vəsaiti istiqraz, səhm, daşınmaz əmlak kimi sahələrə yatırmaq lazımdır. Bu cür diversifikasiya olunmuş investisiya portfeli maliyyə böhranları zamanı büdcəni qoruyur, pasiv gəlir axınını artıraraq gələcəkdə aktiv iş fəaliyyətindən asılılığı minimuma endirir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Azərbaycan neftinin bir bareli 118,53 dollara yüksəlib
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 2,27 dollar və ya 1,95% artaraq 118.53 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 116,26 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
20 Oktyabr 2026, 10:38
Azərbaycan neft bitumu ixracını 3,5 dəfə artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycan 14 min 948,33 ton neft bitumu ixrac edib.Citypost.az Dövlət Gömrük Komitəsinə (DGK) istinadən verdiyi xəbərə görə, bu həcmdə neft bitumunun dəyəri 4 milyon 629,25 min ABŞ dolları təşkil edib.Bu, 2025-ci ilin 9 ayı ilə müqayisədə müvafiq olaraq 3,5 dəfə və 4,1 dəfə çoxdur.Ötən 9 ay ərzində neft bitumunun ölkənin ümumi ixracında payı 0,02 % olub.Xatırladaq ki, SOCAR-ın Heydər Əliyev adına NEZ-i regionumuzun yeganə neft emalı müəssisəsi olaraq, Azərbaycanın "Ai-92", dizel və təyyarə yanacağı kimi yanacaq məhsulları ilə təmin etməklə yanaşı, SOCAR-ın Azərbaycandakı neft-kimya müəssisələrini də xammal ilə təchiz edir. Zavodda istehsal edilən məhsulun bir qismi...
19 Oktyabr 2026, 13:17
Azərbaycan nefti 128 dollar civarında ticarət olunur
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti ucuzlaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 3,75 dollar və ya 2,85% azalaraq 127,87 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 131,62 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
14 Oktyabr 2026, 09:47
Azərbaycan neftinin qiyməti 131 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 0,81 dollar və ya 0,62 artaraq 131,62 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 130,81 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
13 Oktyabr 2026, 09:39
Azərbaycan qeyri-neft-qaz ixracını 20 %-dən çox artırıb
Bu ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanın qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 20,5 % artaraq 3,2 milyard ABŞ dolları təşkil edib.Citypost.az bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinə istinadən xəbər verir.Təkcə sentyabrda isə ölkənin qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ixracının dəyəri 1 il əvvələ nisbətən 50,2 % çox - 372,8 milyon ABŞ dolları olub.Ümumilikdə bu dövr ərzində yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri 17,2 % artaraq 78,8 milyon ABŞ dolları, qeyri-yeyinti məhsulları üzrə ixracın dəyəri isə (qeyri-monetar qızıl istisna olmaqla) 47,8 % artaraq 267,5 milyon ABŞ dolları olub.Məlumata görə, hesabat dövründə şəkər və şəkərdən...
12 Oktyabr 2026, 12:49
Azərbaycan neftinin qiyməti 125 dolları ötüb
Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti bahalaşıb.Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 4,51 dollar və ya 3,74% artaraq 125,19 ABŞ dolları olub.Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 120,68 ABŞ dolları təşkil edib.Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.
08 Oktyabr 2026, 09:35
