Qarğalar niyə bu qədər ağıllı və sirli hesab olunur?
Maraqlı 10 İyun 2026, 09:18
424
Qarğalar uzun illərdir insanların diqqətini çəkən, miflərdə, əfsanələrdə və qorxu filmlərində tez-tez rast gəlinən quşlardır. Onların qaranlıq görünüşü və qeyri-adi davranışları bir çox insanın marağına səbəb olur. Lakin alimlərin apardığı araşdırmalar göstərir ki, qarğaları xüsusi edən təkcə görünüşləri deyil, həm də heyrətamiz zəkalarıdır.
Citypost.az xəbər verir ki, bir qarğa öldükdə digər qarğalar sadəcə oradan uzaqlaşmırlar. Onlar ölən qarğanın ətrafında toplaşaraq ərazini diqqətlə müşahidə edirlər. Uzun müddət bu davranışın matəm mərasimi olduğu düşünülsə də, alimlər hesab edirlər ki, qarğalar əslində təhlükənin mənbəyini müəyyən etməyə çalışırlar. Onlar ölümə səbəb ola biləcək amilləri araşdırır, ətraf mühiti qiymətləndirir və gələcəkdə oxşar təhlükələrdən qorunmaq üçün məlumat toplayırlar.
Qarğagillər ailəsinə aid olan bu quşların beyinləri ölçü baxımından kiçik olsa da, problem həll etmə qabiliyyətləri bir çox heyvan növündən üstündür. Onlar alətlərdən istifadə edə, mürəkkəb situasiyaları analiz edə və səbəb-nəticə əlaqələrini anlaya bilirlər.
Müşahidələr göstərib ki, qarğalar bərk qabıqlı qozları və ya qozabənzər meyvələri avtomobil yollarına qoyaraq maşınların onları sındırmasını gözləyirlər. Daha sonra işıqforun qırmızı işığında və ya yol boşaldıqda enib qidanı götürürlər. Bu davranış onların ətraf mühiti nə qədər yaxşı analiz etdiklərini göstərir.
Alimlərin apardığı təcrübələrdə qarğalar suyun səviyyəsini qaldırmaq üçün qaba daş ataraq çatmadıqları qidaya çatmağı bacarıblar. Bu isə onların sadə fizika qanunlarını praktik şəkildə tətbiq edə bildiklərini göstərir. Bəzi araşdırmalarda onların problem həll etmə bacarıqları kiçik yaşlı uşaqların göstəriciləri ilə müqayisə edilib.
Qarğaların daha bir maraqlı xüsusiyyəti güclü yaddaşa malik olmalarıdır. Onlar insan sifətlərini yadda saxlaya bilir və illər sonra belə həmin insanları tanıyırlar. Əgər bir insan qarğalara zərər veribsə, onlar bunu uzun müddət xatırlaya və digər qarğalara da "xəbər verə" bilirlər. Nəticədə həmin şəxslə qarşılaşan digər qarğalar da ehtiyatlı davranmağa başlayırlar.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssislər bildirirlər ki, qarğalar arasında məlumat ötürülməsi olduqca inkişaf edib. Təhlükə hiss etdikdə xüsusi səslərlə bir-birilərini xəbərdar edir, hətta müəyyən insanları və ya heyvanları təhlükə mənbəyi kimi yaddaşlarında saxlayırlar.
Qarğaların səs imkanları da heyrətamizdir. Onlar müxtəlif səsləri, digər quşların nəğmələrini, bəzi heyvan səslərini və hətta insan danışığını müəyyən dərəcədə təqlid edə bilirlər. Bu xüsusiyyət onları təbiətin ən maraqlı canlılarından birinə çevirir.
Bununla yanaşı, qarğalar sosial və emosional davranışları ilə də seçilirlər. İnsanlar tərəfindən böyüdülən və ya mütəmadi qayğı göstərilən qarğalar sahiblərinə güclü bağlılıq nümayiş etdirə bilirlər. Bəzi hallarda onlar insanı tanıyır, onun gəlişini gözləyir və hətta müəyyən məsafəyə qədər onu müşayiət edirlər.
Alimlər hesab edirlər ki, qarğalar təkcə ağıllı deyil, həm də yüksək uyğunlaşma qabiliyyətinə malik canlılardır. Şəhər mühitində, kəndlərdə və meşələrdə uğurla yaşaya bilmələrinin əsas səbəblərindən biri də məhz bu xüsusiyyətləridir.
Bir sözlə, qarğalar haqqında formalaşmış sirli və qorxulu obrazın arxasında son dərəcə ağıllı, müşahidəçi və mürəkkəb davranışlara malik canlılar dayanır. Onların zəkası, yaddaşı və sosial münasibətləri bu quşları heyvanlar aləminin ən maraqlı nümayəndələrindən birinə çevirir.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Yarasalar niyə başıaşağı asılı vəziyyətdə yatır?
Təbiətin ən maraqlı canlılarından biri olan yarasaların başıaşağı asılı vəziyyətdə yatması çox insanı təəccübləndirir. İlk baxışda bu vəziyyət narahat görünə bilər. Lakin yarasalar üçün bu, həm təhlükəsizlik, həm də həyatda qalmaq baxımından olduqca vacib bir xüsusiyyətdir.Citypost.az xəbər verir ki, yarasalar digər quşlardan fərqli olaraq yerdən birbaşa havaya qalxmaqda çətinlik çəkirlər. Onların qanadları uzun məsafəli uçuş üçün ideal olsa da, yerdən güclü təkan verərək havaya qalxmağa uyğun deyil. Buna görə də yarasalar uçuşa başlamaq üçün yüksək bir nöqtədən özlərini boşluğa buraxmağa ehtiyac duyurlar. Başqa sözlə, onlar əvvəlcə düşür, sonra isə qanadlarını açaraq uçmağa başlayırlar.Məhz bu səbəbdən yarasalar mağaralarda, ağac budaqlarında, körpülərin...
10 İyun 2026, 11:15
Beynimiz zamanı necə hiss edir? – Zaman həqiqətən sürətlənir, yoxsa bu, beynimizin oyunudur?
Heç diqqət etmisinizmi ki, bəzi günlər saatlar sanki dəqiqələr kimi keçir, bəzi anlarda isə bir neçə saniyə belə bitmək bilmir? Məsələn, dostlarla maraqlı söhbət zamanı vaxtın necə keçdiyini hiss etmirik, amma həyəcanlı gözləmə anlarında və ya stresli vəziyyətlərdə zaman sanki dayanır. Bu, əslində zamanın dəyişməsi deyil, beynimizin onu necə qəbul etməsi ilə bağlıdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, alimlərin araşdırmalarına görə, insan beynində zamanı ölçən vahid və xüsusi bir "saat" mövcud deyil. Əksinə, beynin müxtəlif hissələri birlikdə işləyərək zaman hissini formalaşdırır. Beyin hadisələri, xatirələri, hissləri və ətraf mühitdən gələn məlumatları emal edərək zamanın keçməsi haqqında təsəvvür yaradır.Maraqlıdır ki, zaman hissi yaşadığımız hadisələrin intensivliyindən...
10 İyun 2026, 10:17
Zəncirotu sadəcə adi bir bitki deyil
Bir çox insan zəncirotunu yol kənarlarında, çəmənliklərdə bitən adi bir ot hesab edir. Lakin bu bitki təbiətdə çox mühüm funksiyalar yerinə yetirir. Zəncirotu təkcə insanlara deyil, torpağın özünə də fayda verir və ekosistemin bərpasında mühüm rol oynayır.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin fikrincə, zəncirotu bəzi zərərli maddələri və ağır metalları torpaqdan özünə çəkmək qabiliyyətinə malikdir. Məhz buna görə dünyanın müxtəlif yerlərində ekoloji cəhətdən zədələnmiş və ya çirklənmiş ərazilərin bərpası zamanı bu kimi bitkilərdən istifadə olunur. Onlar torpaqda toplanmış zərərli maddələrin miqdarının azalmasına kömək edir və torpağın yenidən canlanmasına şərait yaradır.Zəncirotunun ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri də güclü kök sistemidir. Onun kökləri torpağın dərin...
09 İyun 2026, 11:10
Leşyeyən quşlar haqqında bilmədikləriniz
Leşyeyən quşlar düşündüyünüzdən qat-qat maraqlı və faydalı canlılardır. Təbiətdə onların üzərinə düşən vəzifə olduqca vacibdir. Onlar ölmüş heyvanların qalıqlarını təmizləyərək ətraf mühitin sağlam qalmasına kömək edir və bir çox təhlükəli xəstəliklərin yayılmasının qarşısını alırlar.Bu quşların ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri özünümüdafiə üsuludur.Citypost.az-ın məlumatına görə, təhlükə hiss etdikdə mədələrindəki qida qalıqlarını və güclü mədə turşusunu xaric edərək yırtıcıları uzaqlaşdırmağa çalışırlar. Bu davranış eyni zamanda onların çəkisini azaltmağa kömək edir və təhlükə anında daha sürətlə havaya qalxmalarını təmin edir.Leşyeyən quşların mədə turşusu son dərəcə güclüdür. Onlar çürümüş heyvan cəsədləri ilə qidalandıqları üçün orqanizmləri milyonlarla bakteriya və müxtəlif xəstəlik törədicilərinə qarşı uyğunlaşıb. Güclü həzm...
09 İyun 2026, 10:11
Buzun içində donmuş timsah görsəniz, ona toxunmağa tələsməyin
Sosial şəbəkələrdə bəzən buzun içində hərəkətsiz qalmış timsahların görüntülərinə rast gəlinir. İlk baxışda elə görünür ki, heyvan donaraq ölüb və ya köməyə ehtiyacı var. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bu vəziyyət əksər hallarda timsahların soyuq havaya qarşı tətbiq etdiyi təbii sağqalma strategiyasıdır.Citypost.az xəbər verir ki, timsahlar soyuqqanlı heyvanlardır və onların bədən temperaturu ətraf mühitdən asılıdır. Havanın temperaturu kəskin aşağı düşdükdə, xüsusilə də yaşadıqları su hövzələrinin səthi donmağa başladıqda, onlar enerjiyə qənaət etmək üçün maddələr mübadiləsini xeyli zəiflədirlər.Bu zaman timsahlar bədənlərinin böyük hissəsini suyun içində saxlayır, yalnız burun dəliklərini buz qatının üstündə və ya buz əmələ gəlməmiş kiçik boşluqlarda qoyurlar. Bunun sayəsində...
08 İyun 2026, 10:36
Dünyaca məşhur tabloda Azərbaycan izləri - Zaur Əliyev yazır...
Dünyanın ən məşhur rəsm əsərində Azərbaycan ilə bağlı detallar Sizlərə qeyri- adi və dünyaca məhşur bir rəsm əsəri təqdim edirəmHazırda Londonda Milli Qalareyada nümayiş etdirilir.Hans Holbeynin "Səfirlər" tablosu 1533-cü ildə Londonda çəkilib. Almaniyada anadan olan rəssam uzun müddət Londonda yaşayıb. Onun "Səfirlər" adlı bu rəsm əsəri dünyanın ən bahalı əsərlərindən sayılır. Rəsmin mərkəzində dayanan soldakı şəxs – Jan de Dintevil Fransa kralı I Fransiskin İngiltərə sarayındakı rəsmi səfiri idi. Yanında isə yaxın dostu, gənc yepiskop və diplomat Jorj de Selv Fransadan Londona, dostunun yanına qonaq gəlib.Hans Holbeynin "Səfirlər" tablosuna sırf Azərbaycan coğrafiyası, tarixi və mədəniyyəti kontekstindən yanaşsaq, rəsmdəki elementlər arasında birbaşa və ya...
08 İyun 2026, 10:28