Beynimiz zamanı necə hiss edir? – Zaman həqiqətən sürətlənir, yoxsa bu, beynimizin oyunudur?  

Heç diqqət etmisinizmi ki, bəzi günlər saatlar sanki dəqiqələr kimi keçir, bəzi anlarda isə bir neçə saniyə belə bitmək bilmir? Məsələn, dostlarla maraqlı söhbət zamanı vaxtın necə keçdiyini hiss etmirik, amma həyəcanlı gözləmə anlarında və ya stresli vəziyyətlərdə zaman sanki dayanır. Bu, əslində zamanın dəyişməsi deyil, beynimizin onu necə qəbul etməsi ilə bağlıdır.

Citypost.az-ın məlumatına görə, alimlərin araşdırmalarına görə, insan beynində zamanı ölçən vahid və xüsusi bir "saat" mövcud deyil. Əksinə, beynin müxtəlif hissələri birlikdə işləyərək zaman hissini formalaşdırır. Beyin hadisələri, xatirələri, hissləri və ətraf mühitdən gələn məlumatları emal edərək zamanın keçməsi haqqında təsəvvür yaradır.

Maraqlıdır ki, zaman hissi yaşadığımız hadisələrin intensivliyindən də asılıdır. Məsələn, qəza təhlükəsi ilə üzləşən insanlar çox vaxt hadisənin bir neçə saniyə deyil, daha uzun müddət davam etdiyini düşünürlər. Bunun səbəbi həmin anlarda beynin adi vaxtdan daha çox məlumat emal etməsidir. Beyin ətrafdakı detalları sürətlə qeydə aldığı üçün sonradan həmin hadisə daha uzun görünür.

Stress və qorxu zamanı da zaman qavrayışı dəyişə bilir. Adrenalin səviyyəsi yüksəldikdə beyin ətraf mühiti daha diqqətlə izləməyə başlayır. Nəticədə saniyələr belə insana uzun görünə bilər. Buna görə də təhlükəli və ya həyacanlı anlar yaddaşımızda daha geniş yer tutur.

Əksinə, gündəlik və təkrarlanan işlər zamanı beyin yeni məlumat az qəbul etdiyi üçün vaxtın necə keçdiyini hiss etmirik. Bir çox insanın "bu il necə gəlib keçdi?" deməsinin səbəblərindən biri də budur. Təkrarlanan rutinlər beynimizdə daha az iz buraxdığı üçün keçən vaxt bizə qısa görünür.

Həmçinin oxuyun

Hakim Mirlətif Seyidovdan şikayət var... 

“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ   

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Şahin Qurbanov yaxşı kabab bişirir... Xəstəxana direktoru ifşa olundu

Alimlər həmçinin müəyyən ediblər ki, insanların zaman hissi bir-birindən fərqlənə bilər. Bəzi insanlar saniyələri daha dəqiq təxmin edə bilir, bəziləri isə vaxtın keçməsini olduğundan fərqli qiymətləndirirlər. Bu fərqlər beynin işləmə xüsusiyyətləri, yaş, emosional vəziyyət və hətta yorğunluqla əlaqəli ola bilər.

Yaş artdıqca da zamanın daha sürətli keçdiyini hiss edənlərin sayı çoxalır. Bunun səbəbi uşaqlıqda hər günün yeni təcrübələrlə dolu olması, böyüdükcə isə həyatın daha çox rutinləşməsidir. Beyin yeni məlumatları daha az qeydə aldığı üçün illər daha sürətli keçirmiş kimi görünür.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, yeni yerlər görmək, fərqli fəaliyyətlərlə məşğul olmaq, öyrənmək və müxtəlif təcrübələr yaşamaq zaman hissini zənginləşdirir. Məhz buna görə maraqlı və yadda qalan günlər sonradan daha uzun və dolğun görünür.

Bir sözlə, zamanın sürətlənməsi və ya yavaşlaması əslində saatların deyil, beynimizin yaratdığı hissdir. Zaman eyni sürətlə axmağa davam edir, dəyişən isə onu necə yaşadığımız və necə xatırladığımızdır. Bəlkə də buna görə həyatın ən gözəl anları bizə bir anlıq, ən çətin anları isə sonsuzluq kimi görünür.

Yusif