Təyyarə havaya qalxmazdan əvvəl niyə buzdan təmizlənməlidir?  

Təyyarənin təhlükəsiz şəkildə havaya qalxması üçün yerinə yetirilməsi vacib olan bir prosedur var ki, onu görmədən uçuşa icazə verilmir. Söhbət qanadlar və digər xarici səthlər üzərində yaranan buz qatının xüsusi üsullarla təmizlənməsindən gedir.Bir çox insan qalın buz təbəqələrinin təhlükəli olduğunu düşünsə də, əslində cəmi bir neçə millimetr qalınlığında nazik buz qatı belə böyük sərnişin təyyarələri üçün ciddi risk yarada bilər.

Citypost.az xəbər verir ki, aviasiya mütəxəssisləri bildirirlər ki, qanadların üzərində yaranan ən kiçik buzlanma belə hava axınının normal hərəkətini pozur və təyyarənin qaldırıcı qüvvəsini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.Təyyarənin qanadları xüsusi aerodinamik quruluşa malikdir. Havanın qanadın üst və alt hissələrindən müəyyən sürətlə keçməsi nəticəsində qaldırıcı qüvvə yaranır və bu da təyyarənin havaya qalxmasını təmin edir. Lakin buz təbəqəsi həmin hamar səthi pozaraq hava axınında turbulentlik yaradır.

Nəticədə təyyarənin havaya qalxması çətinləşir və ən təhlükəli hallarda uçuş zamanı idarəetmənin itirilməsinə səbəb ola bilər.Məhz buna görə də qar, şaxta və ya don hadisələrinin müşahidə edildiyi hava limanlarında xüsusi buz təmizləmə əməliyyatları həyata keçirilir. Bu proses aviasiya terminologiyasında “de-icing” adlanır.De-icing zamanı xüsusi texnikalar və yüksəklik platformaları ilə təchiz olunmuş avtomobillər təyyarənin ətrafına yaxınlaşır. Daha sonra qanadlar, quyruq hissəsi və digər vacib səthlər yüksək temperaturda hazırlanan xüsusi maye ilə örtülür. Bu maye mövcud buz qatını saniyələr ərzində əridir və səthin tamamilə təmizlənməsini təmin edir.Lakin proses bununla yekunlaşmır. Buz əridildikdən sonra ikinci mərhələ – “anti-icing” proseduru tətbiq olunur. Bu mərhələdə təyyarənin üzərinə yeni buz qatının əmələ gəlməsinin qarşısını alan qoruyucu maye püskürdülür.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu qoruyucu qat əbədi deyil. Havanın temperaturundan, qarın intensivliyindən və digər meteoroloji amillərdən asılı olaraq onun təsir müddəti orta hesabla 20-30 dəqiqə arasında dəyişir. Bu müddət ərzində təyyarə havaya qalxmalıdır. Əks halda, buzlanmanın yenidən yaranma ehtimalı artır və bütün prosesin təkrar həyata keçirilməsi tələb olunur.Buna görə də qış aylarında sərnişinlərin tez-tez müşahidə etdiyi gecikmələrin əsas səbəblərindən biri məhz təhlükəsizlik məqsədilə aparılan buz təmizləmə əməliyyatlarıdır.Aviaşirkətlər və hava limanları bu prosedurları vaxt itkisi kimi deyil, insan həyatının qorunmasına yönəlmiş vacib təhlükəsizlik tədbiri kimi qiymətləndirirlər.Aviasiya tarixində qanadların buzlanması nəticəsində baş vermiş bir sıra qəzalar mütəxəssislərin bu məsələyə niyə bu qədər ciddi yanaşdığını açıq şəkildə göstərir. Müasir aviasiyada tətbiq olunan buzdan təmizləmə sistemləri isə belə riskləri minimuma endirərək milyonlarla sərnişinin təhlükəsiz səyahət etməsinə imkan yaradır.

Həmçinin oxuyun

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Hakim Mirlətif Seyidovdan şikayət var... 

“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ   

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Beləliklə, qarlı və şaxtalı havalarda təyyarənizin havaya qalxmazdan əvvəl xüsusi mayelərlə yuyulduğunu görürsünüzsə, bilin ki, bu, sadəcə texniki prosedur deyil, uçuş təhlükəsizliyinin ən vacib elementlərindən biridir. Bəzən insan həyatını xilas etmək üçün cəmi bir neçə millimetr buzun belə aradan qaldırılması kifayət edir.

Əli