Bədəninizdə gizli enerji anbarı var: Orqanizm ketonlarla necə işləyir?  

İnsan orqanizmi milyon illər ərzində formalaşmış möhtəşəm bir enerji sisteminə malikdir. Bir çox insan düşünür ki, bədənimizin əsas və yeganə yanacağı qandakı şəkərdir.Halbuki, qlükoza ehtiyatı azaldıqda orqanizm fəaliyyətini dayandırmır, əksinə daha fərqli və olduqca səmərəli bir enerji mexanizmini işə salır.

Citypsost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, insan bədənində əslində gizli bir “enerji anbarı” mövcuddur və insanların böyük hissəsi onun necə işlədiyindən xəbərsizdir. Bu sistem aclıq, uzunmüddətli fiziki fəaliyyət və ya karbohidrat qəbulunun azalması zamanı aktivləşir.Normal şəraitdə beynimiz və əzələlərimiz əsas enerji mənbəyi kimi qlükozadan istifadə edir. Lakin qandakı şəkərin səviyyəsi aşağı düşdükdə bədən panikaya düşmür.Əksinə, qaraciyər yeni bir mərhələyə keçir və yağ ehtiyatlarını parçalamağa başlayır.Bu proses nəticəsində “keton cisimcikləri” və ya sadəcə ketonlar adlandırılan xüsusi enerji molekulları yaranır. Onlar orqanizmin alternativ yanacaq sistemi kimi fəaliyyət göstərir və xüsusilə beyin üçün mühüm enerji mənbəyinə çevrilir.

Elmi araşdırmalar göstərir ki, ketonlar bəzi hallarda beynin fəaliyyətini daha stabil şəkildə təmin edə bilir. Çünki qlükozanın səviyyəsi gün ərzində dəyişkən olduğu halda, ketonlar daha uzunmüddətli və davamlı enerji mənbəyi yaradır.Bu səbəbdən uzun müddət ac qalan və ya ketogen pəhriz tətbiq edən insanlarda diqqətin artması, zehni aydınlığın yüksəlməsi və enerjinin daha sabit qalması müşahidə oluna bilər. Lakin mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu proses hər bir insanın orqanizmində fərqli şəkildə gedir və onu “möcüzəvi üsul” kimi qəbul etmək düzgün deyil.Əslində, insan bədəni öz yağ ehtiyatlarını yalnız piy yığını kimi saxlamır. Bu ehtiyatlar eyni zamanda minlərlə illik təkamülün bizə bəxş etdiyi həyati enerji mənbəyidir.Əcdadlarımız uzun müddət qidasız qaldıqda məhz bu mexanizm sayəsində sağ qala bilirdilər.Qaraciyər yağ turşularını emal edərək beta-hidroksibutirat və asetoasetat kimi keton molekullarını istehsal edir. Bu maddələr qan dövranı vasitəsilə beyinə və digər orqanlara daşınaraq enerji təmin edir.

Həmçinin oxuyun

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Hakim Mirlətif Seyidovdan şikayət var... 

“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ   

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?

Bəzi tədqiqatlar ketonların hüceyrələrdə daha az sərbəst radikal yaratdığını və enerji istehsalı zamanı daha səmərəli işlədiyini göstərir. Buna görə də onları bəzən “daha təmiz yanacaq” adlandırırlar. Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, insan orqanizmi həm qlükozadan, həm də ketonlardan istifadə edə bilən çevik sistemə malikdir və hər iki enerji mənbəsinin öz üstünlükləri var.Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, uzunmüddətli aclıq və ya ciddi pəhriz dəyişiklikləri həkim nəzarəti olmadan tətbiq edilməməlidir. Xüsusilə şəkərli diabet və digər metabolik xəstəlikləri olan şəxslər üçün ketonların həddindən artıq yüksəlməsi təhlükəli nəticələrə səbəb ola bilər.Lakin bir həqiqət dəyişmir: insan bədəni düşündüyümüzdən qat-qat mürəkkəb və ağıllı sistemdir. Qandakı şəkər azaldıqda o, fəaliyyətini dayandırmır, əksinə ehtiyat planını işə salır və enerji istehsalını davam etdirir.Bu mənada, aclıq zamanı orqanizm sadəcə arıqlamır. O, öz daxilində gizlənmiş alternativ enerji mexanizmini aktivləşdirir və min illərdir insan həyatını qoruyan bioloji strategiyanı yenidən işə salır.

Yeganə