Stress hormonu bədəni necə dəyişir? – Kortizolun təhlükəli təsirləri
Tibb 22 May 2026, 08:45
1309
Uzunmüddətli stress insan orqanizmində ciddi hormonal dəyişikliklər yaradır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, davamlı stress zamanı bədəndə kortizol hormonunun səviyyəsi artır və bu vəziyyət bir sıra sağlamlıq problemlərinə səbəb olur.
Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, kortizol “stress hormonu” adlandırılır və orqanizm təhlükə və ya gərginlik hiss etdikdə daha çox ifraz olunur. Qısa müddətli hallarda bu hormon bədən üçün faydalı sayılsa da, uzun müddət yüksək qalması sağlamlığa mənfi təsir göstərir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, kortizolun əsas təsirlərindən biri əzələ toxumasının parçalanmasıdır. Orqanizm enerji əldə etmək üçün zülalları parçalayır və amin turşularını qaraciyərə göndərir. Qaraciyərdə isə bu maddələrdən qlükoza, yəni şəkər hazırlanır.
Bildirilir ki, bədən xüsusilə beyin üçün daimi enerji mənbəyinə ehtiyac duyur. Beyin qlükoza ilə qidalandığı üçün orqanizm ən asan yolu seçərək əzələləri parçalamağa başlayır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu proses nəticəsində insanın əzələ kütləsi azalır, bədən zəifləyir və tonus aşağı düşür. Eyni zamanda qanda şəkərin səviyyəsi yüksəlməyə başlayır.
Həkimlər bildirirlər ki, stress zamanı yağların parçalanması da sürətlənir. Lakin burada maraqlı məqam yaranır. Yağların bir hissəsi enerji üçün istifadə olunsa da, digər hissəsi xüsusilə qarın nahiyəsində toplanmağa başlayır.
Mütəxəssislər izah edirlər ki, yağ toxuması əsasən yağ turşuları və qliserindən ibarətdir. Qliserindən müəyyən qədər qlükoza yaradıla bilir, lakin yağ turşularından şəkər istehsal etmək mümkün olmur.
Bu səbəbdən bədəndə parçalanan yağların bir hissəsi istifadə olunmadan yenidən qarın nahiyəsində toplanır. Nəticədə insanda xüsusilə qarın piylənməsi yaranır.
Həmçinin oxuyun
Həkimlərin sözlərinə görə, qarın bölgəsində yığılan piylər ən gec parçalanan yağ ehtiyatları hesab olunur. Stress və yüksək kortizol isə bu piylənməni daha da sürətləndirə bilir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, uzun müddət stres altında yaşayan insanlarda bir neçə əsas əlamət müşahidə olunur:
qarın nahiyəsində sürətli piylənmə,
əzələlərin zəifləməsi,
halsızlıq,
şəkərin yüksəlməsi,
yorğunluq,
yuxu problemləri və emosional gərginlik.
Onların sözlərinə görə, bir çox insan qidalanmasını dəyişmədən belə qarın nahiyəsində piy artımını müşahidə edir. Bunun əsas səbəblərindən biri məhz uzunmüddətli stress və kortizol hormonunun yüksək qalması ola bilər.
Həkimlər bildirirlər ki, kortizol səviyyəsini azaltmaq üçün ilk növbədə həyat tərzi dəyişdirilməlidir. Keyfiyyətli yuxu, fiziki aktivlik, düzgün qidalanma və stressin idarə olunması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, davamlı stres yalnız psixoloji deyil, həm də hormonal və metabolik problemlərə yol açır. Buna görə uzunmüddətli yorğunluq, qarın piylənməsi və şəkər yüksəlməsi kimi hallar diqqətdən kənarda qalmamalıdır.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ayaqda qızartı və yara varsa, səbəb damar yox, iltihab ola bilər
Ayaqlarda yaranan qızartı, qaşınma, sağalmayan yaralar və ya xora kimi problemlər bir çox insanı narahat edir. Əksər hallarda pasiyentlər ilk olaraq damar problemlərindən şübhələnir və doppler müayinəsinə müraciət edirlər. Lakin bəzi hallarda doppler müayinəsinin nəticələri normal çıxır və damarlarda hər hansı ciddi problem aşkarlanmır. Bu zaman sual yaranır: əgər damarlar sağlamdırsa, ayaqdakı problem nədən qaynaqlanır?Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, belə hallarda səbəb damar sistemi deyil, ayağın yumşaq toxumalarında gedən iltihabi proseslər ola bilər. Dərinin və dərialtı toxumaların iltihabı qızartı, qaşınma, ağrı, şişkinlik və hətta yara əmələ gəlməsi ilə müşayiət oluna bilər. Bəzən bu hallar infeksiya, immun sisteminin reaksiyası...
08 İyun 2026, 10:45
Döyənəyi kəsmək təhlükəli ola bilər dermatoloqlardan xəbərdarlıq
Dəridə yaranan döyənəklər bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdən biridir. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, döyənəyi ev şəraitində kəsmək və ya müxtəlif üsullarla aradan qaldırmağa çalışmaq vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə dermatoloqların sözlərinə görə, döyənəyi olan insanların ən çox yol verdiyi səhvlərdən biri onu iti alətlərlə kəsməyə çalışmaqdır. Bəziləri qayçı, ülgüc və ya digər kəsici vasitələrdən istifadə edərək törəməni özbaşına götürmək istəyirlər. Bu isə həm infeksiya riskini artırır, həm də döyənəyin daha da yayılmasına səbəb ola bilər.Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, digər geniş yayılmış yanlış yanaşma apteklərdən müxtəlif yapışdırıcı vasitələr, leykoplastlar və ya məsləhətsiz preparatlar alaraq onlardan istifadə etməkdir. Bu cür...
08 İyun 2026, 10:39
Ferritin aşağı, hemoqlobin normaldırsa, dərhal dəmir qəbul etməyə tələsməyin
Laborator analizlər zamanı bir çox insan ferritin göstəricisinin aşağı olduğunu gördükdə dərhal dəmir preparatlarına başlamağın vacib olduğunu düşünür. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, ferritinin aşağı olması hər zaman dəmir çatışmazlığı anemiyası demək deyil və belə hallarda səbəbi araşdırmadan özbaşına müalicəyə başlamaq düzgün yanaşma hesab olunmur.Citypost.az-ın məlumatına görə, ferritin orqanizmdə dəmir ehtiyatlarını göstərən əsas göstəricilərdən biridir. Bəzən analizlərdə ferritin aşağı çıxsa da, hemoqlobin, eritrositlər və digər dəmir göstəriciləri normal həddə olur. Bu vəziyyət hələ anemiyanın formalaşmadığını göstərə bilər. Belə hallarda əsas məqsəd səbəbi müəyyən etmək olmalıdır.Həkimlər qeyd edirlər ki, ferritinin azalmasının arxasında müxtəlif faktorlar dayana bilər. Qidalanma pozğunluqları, uzunmüddətli pəhrizlər, həzm sistemində...
08 İyun 2026, 09:42
“Xərçəng metastaz verib” nə deməkdir və bu, son mərhələ sayılırmı?
Xərçəng diaqnozu ilə bağlı ən çox narahatlıq yaradan ifadələrdən biri “metastaz verib” sözüdür. Bu ifadə bir çox insanda xəstəliyin artıq son mərhələyə çatdığı və sağalma ümidinin qalmadığı düşüncəsini yaradır. Lakin onkoloqlar bildirirlər ki, bu yanaşma hər zaman düzgün deyil.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin açıqlamasına görə, xərçəng hüceyrələrinin yarandığı ilkin orqandan başqa orqanlara yayılması “metastatik xərçəng” adlanır və bu vəziyyət adətən 4-cü mərhələ kimi qiymətləndirilir. Amma bu, avtomatik olaraq “son mərhələ” demək deyil.Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, müasir tibbdə 4-cü mərhələdə olan bir çox xərçəng növündə belə uzunmüddətli yaşam mümkündür. Xüsusilə son illərdə inkişaf edən müalicə metodları xəstələrin həyat müddətini əhəmiyyətli dərəcədə uzadıb...
05 İyun 2026, 10:25
Burun spreylərindən uzun müddət istifadə təhlükəlidirmi?
Burun tutulması insanların ən çox rastlaşdığı sağlamlıq problemlərindən biridir. Soyuqdəymə, allergiya, sinusit və digər tənəffüs yolu xəstəlikləri zamanı bir çox insan rahat nəfəs almaq üçün burun spreylərindən istifadə edir. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bu preparatlardan uzun müddət və nəzarətsiz istifadə ciddi problemlərə səbəb ola bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə, həkimlərin sözlərinə görə, burun tənəffüsünün pozulmasının müxtəlif səbəbləri olsa da, bəzi hallarda insanlar problemi özləri yaradırlar. Bunun əsas səbəbi damar büzücü təsirə malik burun spreylərinin həkim məsləhəti olmadan və tövsiyə edilən müddətdən artıq istifadə edilməsidir.Mütəxəssislər bildirirlər ki, dekonqestant adlandırılan bu spreylər adətən burun selikli qişasındakı damarları daraldaraq qısa müddətdə nəfəs almağı asanlaşdırır....
05 İyun 2026, 09:26
Səhər və axşam yeməyi saat neçədə yeyilməlidir?
Düzgün qidalanma təkcə nə yediyimizlə deyil, həm də nə vaxt yediyimizlə sıx bağlıdır. Son illərdə aparılan araşdırmalar göstərir ki, qidaların qəbul vaxtı maddələr mübadiləsinə, çəkinin idarə olunmasına, həzm sisteminin fəaliyyətinə və ümumi sağlamlığa ciddi təsir göstərir. Məhz buna görə dietoloqlar və qidalanma mütəxəssisləri yemək saatlarına diqqət yetirməyi tövsiyə edirlər.Citypost.az xəbər verir ki,mütəxəssislərin fikrincə, səhər yeməyi günün ən vacib qidalanma mərhələlərindən biridir. Səhər oyandıqdan sonra orqanizm uzun müddət ac qaldığı üçün enerji ehtiyatlarının bərpasına ehtiyac duyur. Buna görə də səhər yeməyinin yuxudan oyandıqdan sonra ilk bir saat ərzində qəbul edilməsi tövsiyə olunur.Xüsusilə çəki azaltmağa çalışan insanlar üçün səhər yeməyini gecikdirməmək vacib...
04 İyun 2026, 10:52