Südü qaynadan zaman daşmaması üçün nə etməli? – Mətbəxdə tətbiq olunan sadə hiylə

Mətbəxdə süd qaynadarkən bir anlıq diqqətsizlik sobanın üzərində kəskin çirklənməyə və yanmış süt qoxusunun bütün evə yayılmasına səbəb olur. Qazın yanında saatlarla gözləməkdən yorulub gözü bir neçə saniyəliyə başqa tərəfə çevirən kimi südün anidən köpürərək qazandan daşması hər birimizin qarşılaşdığı ən klassik məişət problemlərindəndir. Lakin bu narahatlığın qarşısını almaq üçün nəzarətçi kimi qazanın başında durmağa ehtiyac yoxdur. Elmə və kulinariya təcrübələrinə söykənən bir neçə sadə fiziki hiylə vasitəsilə südün daşma riskini sıfıra endirmək mümkündür.

Citypost.az xəbər verir ki, südün qaynadıqda bu dərəcədə sürətlə daşmasının kökündə onun tərkibindəki zülallar (kazein və zərdab zülalları) və yağlar dayanır. Süd qızdıqca tərkibindəki su buxarlanmağa başlayır, yüngülləşən yağ və zülal molekulları isə mayenin səthində elastik, nazik bir təbəqə (qaymaq qatı) əmələ gətirir. Aşağıdan yüksələn su buxarı bu sıx təbəqəni keçə bilməyib altında toplanır və böyük təzyiq yaradır. Təzyiq kritik həddə çatdıqda buxar qabarcıqları zülal pərdəsini yuxarı itələyərək köpük şəklində qazandan kənara daşır.

Bu fiziki prosesin qarşısını almaq üçün ən effektiv və sınaqdan keçmiş üsullar aşağıdakılardır:

Ən geniş yayılan bu fənd tamamilə fiziki hidrofilik prinsipinə dayanır. Qazanın üstünə eninə qoyulmuş taxta qaşıq yuxarı qalxan isti buxar qabarcıqları ilə temas edir. Qaşıq qazandan daha soyuq olduğu və hidrofobik olmadığı üçün köpük ona dəyən kimi su buxarı anında kondensasiya olunur (mayeləşir) və qabarcıqlar patlayaraq təkrar qazana tökülür.

 

Digər bir üsul südü tökməzdən əvvəl qazanın daxili yuxarı kənarlarına (səviyyə xəttindən 2-3 santimetr yuxarıya) bir az kərə yağı və ya bitki yağı sürtmək kifayətdir. Yağ hidrofilik olmayan bir baryer yaradır. Köpük yuxarı qalxıb yağlı zolağa çatdıqda qabarcıqların səthi gərginliyi pozulur və köpüklənmə dərhal dayanır. Qazanın dibinə tərsinə çevrilmiş kiçik çini nəlbəki və ya xüsusi metal "süd daşı" yerləşdirmək dibdə toplanan buxar qabarcıqlarını kiçik hissələrə bölür. Eyni zamanda nəlbəki qaynama zamanı tərpənərək səs çıxarır ki, bu da həm buxarın bərabər paylanmasını təmin edir, həm də südün qaynadığını xəbərdar edən təbii siqnal rolunu oynayır.

Bu sadə kulinariya fəndlərindən birini tətbiq etməklə mətbəxdə vaxtınıza qənaət edə, sobanızı təmiz saxlaya və sütü rahatlıqla qaynada bilərsiniz.

Səkinə Yusifova/Citypost.az