Omba sümüyü həqiqətən beton qədər möhkəmdirmi?
Maraqlı 12 İyun 2026, 09:43
389
İnsan orqanizmi heyrətamiz quruluşa malikdir və onun ən güclü hissələrindən biri də omba nahiyəsində yerləşən sümüklərdir. Xüsusilə bud sümüyü kimi tanınan femur sümüyü insan bədəninin ən böyük, ən qalın və ən möhkəm sümüyü hesab olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu sümük gündəlik həyat boyu bədənin ağırlığını daşıyır, hərəkəti təmin edir və tarazlığın qorunmasında mühüm rol oynayır.
Citypost.az-ın məlumatına görə, Femur sümüyünün möhkəmliyi o qədər yüksəkdir ki, bəzi elmi müqayisələrdə onun müəyyən şəraitdə betondan daha çox təzyiqə davam gətirə bildiyi qeyd olunur. Bunun səbəbi sümüyün sadəcə sərt deyil, eyni zamanda elastik quruluşa malik olmasıdır. Beton yüksək təzyiqə davamlı olsa da, güclü zərbə nəticəsində asanlıqla çatlaya və qırıla bilir. Sümük isə həm möhkəmliyi, həm də elastikliyi sayəsində düşən yükü daha yaxşı paylayaraq zədələnmə riskini azaldır.
Omba oynağı və bud sümüyü insanın hərəkət sisteminin əsas dayaqlarından biridir. Yerimək, qaçmaq, pilləkən qalxmaq, oturmaq və ayağa qalxmaq kimi gündəlik hərəkətlərin hamısı bu nahiyənin sağlam fəaliyyəti sayəsində mümkün olur. Hətta adi addım atarkən belə omba və bud sümüyünə bədən çəkisindən bir neçə dəfə artıq yük düşə bilir. Buna baxmayaraq, sağlam sümük toxuması bu təzyiqə illərlə davam gətirmək qabiliyyətinə malikdir.
İdmanla məşğul olan insanlarda omba və bud sümükləri daha böyük yüklənmələrlə qarşılaşır. Qaçış, futbol, basketbol və digər fiziki fəaliyyətlər zamanı bu nahiyəyə ciddi təzyiq düşür. Orqanizm isə özünü bu şəraitə uyğunlaşdıraraq sümük toxumasını gücləndirir və onun möhkəmliyini qoruyur.
Lakin yaş artdıqca sümük toxumasında müəyyən dəyişikliklər baş verə bilər. Xüsusilə osteoporoz, yəni sümük əriməsi zamanı sümük sıxlığı azalır və omba sınıqları riski yüksəlir. Yaşlı insanlarda sadə bir yıxılma belə bud sümüyünün və ya omba nahiyəsinin qırılması ilə nəticələnə bilər. Bu səbəbdən sümük sağlamlığının qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Həmçinin oxuyun
Həkimlər sümük möhkəmliyini qorumaq üçün balanslı qidalanmağı, kalsium və D vitamini ilə zəngin qidaların qəbulunu, müntəzəm fiziki aktivliyi və sağlam həyat tərzini tövsiyə edirlər. Bu amillər sümük sıxlığının uzun müddət qorunmasına və gələcəkdə yarana biləcək problemlərin qarşısının alınmasına kömək edir.
Beləliklə, omba nahiyəsində yerləşən bud sümüyü insan orqanizminin ən möhkəm və dayanıqlı sümüklərindən biridir. Məhz onun gücü sayəsində insan bədəni hərəkət edir, tarazlığını qoruyur və gündəlik həyat fəaliyyətlərini rahat şəkildə yerinə yetirə bilir. Buna görə də femur sümüyü insan bədəninin ən möhtəşəm təbii konstruksiyalarından biri hesab olunur.
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Havaya atəş açıldıqda nə baş verir?
Havaya doğru atəş açmaq bir çox insan tərəfindən bəzən təhlükəsiz kimi qəbul edilsə də, əslində son dərəcə riskli və ölümcül nəticələrə səbəb ola bilən davranışdır. Fiziki qanunlara əsasən, atılan güllə yalnız yuxarı qalxmaqla qalmır, müəyyən mərhələdən sonra yenidən Yerə doğru düşür.Citypost.az-ın məlumatına görə, güllə havaya atıldıqda əvvəlcə silahdan çıxış sürəti ilə yuxarı istiqamətdə hərəkət edir. Bu zaman ona iki əsas qüvvə təsir göstərir: Yer cazibə qüvvəsi və hava müqaviməti. Yer cazibəsi gülləni davamlı şəkildə aşağıya doğru çəkməyə çalışır, hava müqaviməti isə onun sürətini azaldır. Nəticədə güllə müəyyən hündürlüyə çatdıqdan sonra sürəti sıfıra yaxınlaşır və bir neçə saniyəlik “zirvə nöqtəsi”ndə dayanmış...
12 İyun 2026, 10:42
Filin burnu niyə bu qədər güclüdür?
Bir çox insan dünyanın ən güclü qoxu hissinə malik heyvanının it olduğunu düşünür. Lakin elmi araşdırmalar göstərir ki, bu sahədə əsl rekordçu fillərdir. Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, fillərin qoxu alma qabiliyyəti hətta itlərdən də xeyli üstündür.Bu üstünlüyün səbəbi təkcə onların uzun və böyük xortumu deyil.Əsas fərq genetik quruluşla bağlıdır. İnsanlarda təxminən 400 qoxu reseptoru geni olduğu halda, itlərdə bu göstərici 800-ə yaxın hesab edilir. Fillərdə isə qoxu ilə əlaqəli genlərin sayı 2 minə yaxın olduğu üçün onlar qoxuları son dərəcə dəqiq şəkildə ayırd edə bilirlər.Alimlər bildirirlər ki, qoxu genlərinin çoxluğu qoxunun sadəcə daha güclü hiss olunması demək deyil. Bu,...
11 İyun 2026, 11:05
Atlas güvəsinin heyrətamiz müdafiə strategiyası
Təbiətdə sağ qalmaq uğrunda mübarizə aparan canlılar bəzən olduqca maraqlı və qeyri-adi müdafiə üsullarına malik olurlar.Citypost.az-ın məlumatına görə, bu canlılardan biri də dünyanın ən böyük güvə növlərindən hesab edilən Atlas güvəsidir. İlk baxışdan adi bir kəpənəyə bənzəsə də, onun qanadlarında gizlənən sirr yırtıcıların diqqətini çəkən ən maraqlı xüsusiyyətlərdən biridir.Asiya tropik meşələrində yaşayan Atlas güvəsi qanad açıqlığı 25-30 santimetrə çata bildiyi üçün dünyanın ən iri güvələri sırasında yer alır. Lakin onu məşhur edən təkcə ölçüləri deyil. Atlas güvəsinin qanadlarının uclarında elə naxışlar var ki, uzaqdan baxdıqda zəhərli kobranın başını xatırladır.Mütəxəssislərin fikrincə, bu xüsusiyyət təbiətdə "mimikriya" adlanan müdafiə mexanizminin ən maraqlı nümunələrindən...
11 İyun 2026, 09:06
Boğazımızda sallanan kiçik çıxıntı əslində nə işə yarayır?
Bir çox insan boğazının arxa hissəsində sallanan kiçik çıxıntının nə funksiyası daşıdığını bilmir. İlk baxışda əhəmiyyətsiz görünən bu struktur əslində insan orqanizmində bir neçə vacib vəzifəni yerinə yetirir.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, tibbdə "uvula" və ya "dilçək" adlandırılan bu orqan udma, danışıq və tənəffüs proseslərində mühüm rol oynayır. Yemək və ya maye qəbul edilərkən dilçək yumşaq damaqla birlikdə hərəkət edir və qidanın burun boşluğuna keçməsinin qarşısını alır.Bu mexanizm sayəsində qəbul edilən qida və mayelər düzgün istiqamətdə – qida borusuna yönləndirilir.Araşdırmalar göstərir ki, dilçək ağız və boğaz boşluğunun nəmliyinin qorunmasına da kömək edir. O, tüpürcəyin ağız daxilində bərabər paylanmasına...
11 İyun 2026, 08:08
Yarasalar niyə başıaşağı asılı vəziyyətdə yatır?
Təbiətin ən maraqlı canlılarından biri olan yarasaların başıaşağı asılı vəziyyətdə yatması çox insanı təəccübləndirir. İlk baxışda bu vəziyyət narahat görünə bilər. Lakin yarasalar üçün bu, həm təhlükəsizlik, həm də həyatda qalmaq baxımından olduqca vacib bir xüsusiyyətdir.Citypost.az xəbər verir ki, yarasalar digər quşlardan fərqli olaraq yerdən birbaşa havaya qalxmaqda çətinlik çəkirlər. Onların qanadları uzun məsafəli uçuş üçün ideal olsa da, yerdən güclü təkan verərək havaya qalxmağa uyğun deyil. Buna görə də yarasalar uçuşa başlamaq üçün yüksək bir nöqtədən özlərini boşluğa buraxmağa ehtiyac duyurlar. Başqa sözlə, onlar əvvəlcə düşür, sonra isə qanadlarını açaraq uçmağa başlayırlar.Məhz bu səbəbdən yarasalar mağaralarda, ağac budaqlarında, körpülərin...
10 İyun 2026, 11:15
Beynimiz zamanı necə hiss edir? – Zaman həqiqətən sürətlənir, yoxsa bu, beynimizin oyunudur?
Heç diqqət etmisinizmi ki, bəzi günlər saatlar sanki dəqiqələr kimi keçir, bəzi anlarda isə bir neçə saniyə belə bitmək bilmir? Məsələn, dostlarla maraqlı söhbət zamanı vaxtın necə keçdiyini hiss etmirik, amma həyəcanlı gözləmə anlarında və ya stresli vəziyyətlərdə zaman sanki dayanır. Bu, əslində zamanın dəyişməsi deyil, beynimizin onu necə qəbul etməsi ilə bağlıdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, alimlərin araşdırmalarına görə, insan beynində zamanı ölçən vahid və xüsusi bir "saat" mövcud deyil. Əksinə, beynin müxtəlif hissələri birlikdə işləyərək zaman hissini formalaşdırır. Beyin hadisələri, xatirələri, hissləri və ətraf mühitdən gələn məlumatları emal edərək zamanın keçməsi haqqında təsəvvür yaradır.Maraqlıdır ki, zaman hissi yaşadığımız hadisələrin intensivliyindən...
10 İyun 2026, 10:17
