Bel və boyun ağrılarının səbəbi həmişə osteoxondroz deyil – Mütəxəssis AÇIQLAMASI
Tibb 17 Sentyabr 2026, 10:17
211
Bel və boyun ağrıları bu gün insanların ən çox qarşılaşdığı sağlamlıq problemləri sırasında yer alır. Bu ağrılar bəzən gündəlik fəaliyyətə, hərəkət imkanlarına və əmək qabiliyyətinə ciddi təsir göstərə bilir. Xüsusilə uzun müddət oturaq vəziyyətdə işləyən, ağır fiziki iş görən və ya hərəkətsiz həyat tərzi keçirən insanlarda bel və boyun nahiyəsində ağrılar daha çox müşahidə olunur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, bel ağrısı dünyada əlilliyin əsas səbəblərindən biridir və 2020-ci ildə təxminən 619 milyon insan bel ağrısı yaşayıb.
Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, cəmiyyətdə bel və boyun ağrılarının səbəbi ilə bağlı ən geniş yayılmış yanaşmalardan biri bütün bu problemləri “osteoxondroz” adı altında izah etməkdir. Halbuki bel və boyun ağrısı özü ayrıca bir diaqnoz deyil, müxtəlif səbəblərlə ortaya çıxa bilən simptomdur. Ağrının mənbəyini müəyyənləşdirmək üçün onun xarakteri, müddəti, hansı hərəkətlərlə artıb-azalması, digər əlamətlərlə müşayiət olunub-olunmaması və insanın ümumi sağlamlıq vəziyyəti nəzərə alınmalıdır. Bel ağrılarının böyük hissəsi qeyri-spesifik xarakter daşıyır. ÜST bildirir ki, bel ağrılarının təxminən 90 faizində ağrını konkret bir xəstəlik və ya struktur problem ilə etibarlı şəkildə izah etmək mümkün olmur. Bu hallarda ağrı əzələlər, oynaqlar və digər dayaq-hərəkət sistemi strukturları ilə əlaqəli ola bilər. Buna görə görüntüləmə müayinəsində onurğada müəyyən dəyişiklik aşkar olunması həmin dəyişikliklərin mütləq ağrının səbəbi olduğu anlamına gəlmir. Xüsusilə “osteoxondroz” ifadəsinin gündəlik tibbi praktikada çox geniş istifadə olunması bəzən yanlış təsəvvür yaradır. İnsan MRT və ya rentgen müayinəsinin nəticəsində onurğada degenerativ dəyişikliklər aşkarlandıqda ağrının səbəbinin məhz həmin dəyişiklik olduğunu düşünə bilər. Halbuki yaşla əlaqədar disklərdə və fəqərələrdə müəyyən dəyişikliklərin meydana çıxması ağrısı olmayan insanlarda da müşahidə oluna bilər. Bu səbəbdən müayinə nəticəsi həmişə xəstənin şikayətləri və həkim müayinəsi ilə birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Disk yırtığı isə bel və ya boyun ağrısının mümkün səbəblərindən yalnız biridir. Diskin yırtılması və ya qabarması bəzi hallarda sinir kökünə təzyiq göstərərək ağrının ayağa və ya qola yayılmasına, keyiməyə, iynələnmə hissinə və bəzi hallarda əzələ zəifliyinə səbəb ola bilər. Lakin görüntüləmə zamanı disk yırtığının aşkarlanması da avtomatik olaraq onun ağrının səbəbi olduğunu göstərmir. Klinik əlamətlərlə görüntüləmə nəticəsinin bir-birinə uyğunluğu mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bel və boyun ağrılarının yaranmasında uzun müddət eyni vəziyyətdə qalmaq, fiziki hərəkətsizlik, ağır fiziki yük, bəzi travmalar, əzələ gərginliyi və digər dayaq-hərəkət sistemi problemləri rol oynaya bilər. Bundan başqa, artıq çəki, siqaret çəkmə və iş zamanı yüksək fiziki yük bel ağrısı üçün risk faktorları arasında göstərilir. Boyun ağrılarında da oxşar vəziyyət müşahidə olunur. Boyun nahiyəsində ağrı əzələ gərginliyi, uzun müddət kompüter və telefon qarşısında uyğun olmayan vəziyyətdə qalmaq, degenerativ dəyişikliklər və digər səbəblərlə bağlı ola bilər. Bəzi hallarda sinir sıxılması nəticəsində ağrı çiyinə və qola yayıla, keyimə və zəiflik meydana çıxa bilər. Buna görə boyun ağrısı olan hər kəsə avtomatik olaraq “osteoxondroz” diaqnozu qoymaq düzgün yanaşma deyil.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, ağrının davamlı olması, təkrar-təkrar meydana çıxması və ya gündəlik fəaliyyətə ciddi maneə yaratması zamanı həkim müayinəsi vacibdir. Xüsusilə qollarda və ya ayaqlarda gücsüzlük, davamlı keyimə, sidik və ya nəcis ifrazına nəzarətin pozulması, ciddi travmadan sonra yaranan ağrı, səbəbsiz çəki itkisi, qızdırma və digər qeyri-adi əlamətlər olduqda tibbi qiymətləndirmə gecikdirilməməlidir. Bel ağrısının müalicəsi də onun səbəbindən və müddətindən asılıdır. Xroniki qeyri-spesifik bel ağrılarında ÜST pasiyentin maarifləndirilməsi, özünəqulluq strategiyaları, uyğun fiziki məşqlər və digər qeyri-cərrahi yanaşmaların fərdi vəziyyətə uyğun tətbiqini tövsiyə edir. Müalicənin məqsədi yalnız ağrını azaltmaq deyil, həm də insanın gündəlik fəaliyyətə və normal həyatına qayıtmasına kömək etməkdir. Bu səbəbdən bel və boyun ağrısı yaşayan şəxsin yalnız MRT nəticəsində yazılan bir ifadəyə əsaslanaraq özünə diaqnoz qoyması düzgün deyil. Eyni şəkildə, “məndə osteoxondroz var, ona görə belim ağrıyır” yanaşması da hər zaman doğru olmaya bilər. Həkim xəstənin şikayətlərini, fiziki müayinənin nəticələrini və lazım gəldikdə görüntüləmə və digər müayinələri birlikdə qiymətləndirməlidir.
Həmçinin oxuyun
Qısacası, bel və boyun ağrılarının hamısını osteoxondroz və ya disk yırtığı ilə əlaqələndirmək düzgün deyil. Xüsusilə bel ağrılarının böyük əksəriyyətinin qeyri-spesifik olduğu nəzərə alınmalıdır. Disk yırtığı müəyyən hallarda ağrının səbəbi ola bilər, lakin onun müayinədə aşkarlanması təkbaşına diaqnoz və ağrının mənbəyi demək deyil. Əsas məsələ ağrının səbəbini düzgün müəyyənləşdirmək və müalicəni həmin səbəbə uyğun seçməkdir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Revmatizm yalnız oynaqları zədələyir? – MÜTƏXƏSSİS AÇIQLAMASI
Revmatizm deyəndə insanların böyük əksəriyyətinin ağlına ilk növbədə oynaq ağrıları, dizlərdə və əllərdə narahatlıq, hərəkət zamanı çətinlik və ya havanın dəyişməsi ilə artan ağrılar gəlir. Lakin revmatoloji xəstəliklər yalnız oynaqlardan ibarət deyil. Bu sahəyə daxil olan bir sıra xəstəliklər immun sisteminin fəaliyyətində yaranan pozuntularla əlaqəli olur və yalnız oynaqları deyil, ürək, böyrək, ağciyər, göz, dəri, sinir sistemi və qan damarları kimi müxtəlif orqanları da prosesə cəlb edə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, ilk növbədə “revmatizm” sözünün özünə aydınlıq gətirmək lazımdır. Gündəlik danışıqda bu ifadə çox geniş mənada işlədilsə də, müasir tibbdə “revmatizm” konkret olaraq bütün revmatoloji xəstəliklərin adı deyil....
16 Sentyabr 2026, 10:30
Qaraciyər xəstəlikləri özünü necə göstərir? – Bədənin verdiyi siqnallar
Qaraciyər orqanizmin ən vacib orqanlarından biri hesab olunur. O, maddələr mübadiləsində, qidaların emalında, bəzi hormon və zülalların sintezində, zərərli maddələrin parçalanmasında və orqanizmdən xaric edilməsində mühüm rol oynayır. Lakin qaraciyərlə bağlı problemlərin təhlükəli tərəflərindən biri onların uzun müddət özünü heç bir ciddi əlamətlə göstərməməsidir. Bir çox qaraciyər xəstəliyi ilkin mərhələdə təsadüfi qan analizləri və ya müayinələr zamanı aşkarlanır.Citypost.az-ın məlumatına görə, məhz buna görə də insanın bədənində yaranan bəzi dəyişikliklərə laqeyd yanaşmamaq vacibdir. Daimi halsızlıq, ümumi zəiflik, iştahanın azalması, ürəkbulanma, dəridə qaşınma, dərinin və gözlərin saralması, sidiyin tündləşməsi, asanlıqla göyərmə və qanama kimi əlamətlər müxtəlif qaraciyər xəstəlikləri zamanı müşahidə oluna bilər....
16 Sentyabr 2026, 09:30
Əl və ayaq oynaqlarında ağrının səbəbi nədir?
Əl və ayaq oynaqlarında yaranan ağrılar xüsusilə yaş artdıqca insanların ən çox şikayət etdiyi problemlərdən birinə çevrilir. Bəzən ağrı qəfil başlayır, oynaq şişir, qızarır və hətta yüngül toxunuş belə insana ciddi narahatlıq verir. Belə hallarda insanların ağlına ilk gələn səbəblərdən biri isə qanda sidik turşusunun yüksəlməsi və onun oynaqlarda toplanmasıdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, həqiqətən də, sidik turşusunun səviyyəsinin yüksəlməsi bəzi insanlarda podaqra xəstəliyinə səbəb ola bilər. Orqanizmdə sidik turşusu həddindən artıq artdıqda və ya böyrəklər onu kifayət qədər xaric edə bilmədikdə bu maddə kristallar şəklində oynaqlarda və ətraf toxumalarda toplanır. Həmin kristallar immun sisteminin reaksiyasına səbəb olaraq güclü iltihab, ağrı, şişkinlik...
16 Sentyabr 2026, 08:30
Təzyiq xəstəlikdir, yoxsa başqa xəstəliklərin əlaməti? – Həkimdən AÇIQLAMA
“Qan təzyiqim yüksəlib, deməli, məndə təzyiq xəstəliyi var” – bu fikir cəmiyyətdə kifayət qədər geniş yayılıb. Halbuki yüksək qan təzyiqinin səbəbi hər insanda eyni olmur. Bəzi insanlarda hipertoniya ayrıca xroniki xəstəlik kimi formalaşır, bəzi hallarda isə yüksək təzyiq başqa bir xəstəlik, hormonal pozğunluq, böyrək problemi, damar xəstəliyi, yuxu apnesi, artıq çəki və digər amillərlə əlaqəli ola bilər. Tibbdə belə hallar “ikincili hipertoniya” adlandırılır.Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bildirirlər ki, təzyiqin yüksəlməsini yalnız onu aşağı salan dərman qəbul etməklə izah etmək düzgün yanaşma deyil. İlk növbədə yüksək təzyiqin davamlı olub-olmadığı təsdiqlənməli, daha sonra isə xəstənin yaşına, yanaşı xəstəliklərinə, qəbul etdiyi dərmanlara,...
15 Sentyabr 2026, 11:38
Qızdırmamız qalxdıqda niyə üşüyürük? – Səbəbi belə izah olunur
İnsan xəstələnəndə ən çox müşahidə olunan hallardan biri bədən temperaturunun yüksəlməsi və bununla yanaşı güclü üşümə, titrəmə və soyuqluq hissinin yaranmasıdır. İlk baxışdan bu, ziddiyyətli görünür. Çünki temperaturumuz yüksəlirsə, məntiqlə özümüzü daha isti hiss etməliyik. Bəs niyə qızdırmamız 38-39 dərəcəyə qalxanda belə əllərimiz, ayaqlarımız soyuya, bədənimiz titrəyə və yorğana bürünmək istəyə bilər?Citypost.az-ın məlumatına görə, bunun səbəbi orqanizmin temperaturu necə tənzimləməsi ilə bağlıdır. Bədən temperaturunun idarə olunmasında beynin hipotalamus adlanan hissəsi mühüm rol oynayır. Hipotalamus orqanizmin temperatur tənzimləyicisi kimi fəaliyyət göstərir. O, bədənin daxili temperaturunu müəyyən həddə saxlamaq üçün istilik istehsalını, istiliyin itirilməsini, dəridə qan dövranını, tərləməni və əzələlərin titrəməsini tənzimləyir....
15 Sentyabr 2026, 11:20
Ürəyi “qidalandıran” və gücləndirən dərmanlar varmı? – Mütəxəssislərdən AÇIQLAMA
“Ürəyim zəifləyib, onu gücləndirmək üçün hansı dərmanı qəbul edim?”, “Ürəyi qidalandıran xüsusi preparatlar varmı?” – bu suallara gündəlik həyatda tez-tez rast gəlinir. Xüsusilə ürək-damar problemi yaşayan insanlar bəzən əsas müalicədən əlavə ürəyi “qidalandıran”, “enerji verən” və ya “gücləndirən” preparatlar axtarırlar. Lakin müasir tibbdə bütün ürək xəstəlikləri üçün belə universal və elmi cəhətdən sübut edilmiş “ürək qidalandırıcısı” anlayışı yoxdur.Citypost.az xəbər verir ki, bəzi preparatlar uzun illər ərzində, xüsusilə postsovet məkanında, metabolik təsir göstərdiyi və ürək əzələsinin enerji mübadiləsini dəstəklədiyi düşüncəsi ilə istifadə olunub. ATP, riboksin, meldonium kimi preparatlar da bu yanaşma ilə tanınır. Lakin hər hansı preparatın “ürəyi gücləndirməsi” iddiası onun...
14 Sentyabr 2026, 11:25
