Almalar niyə suda batmır? – Bunun səbəbi düşündüyünüzdən daha maraqlıdır
Maraqlı 16 Sentyabr 2026, 10:18
382
Heç düşündünüzmü, almaları suya atanda niyə batmır? Əlinizə bir alma götürüb su dolu qaba atsanız, onun dibə getmək əvəzinə suyun səthində qaldığını görəcəksiniz. İlk baxışda bu, adi və çox da diqqət çəkməyən bir hadisə kimi görünə bilər. Lakin almanın suda üzməsinin arxasında olduqca maraqlı fiziki səbəb dayanır.
Citypost.az xəbər verir ki, əslində almanın sirri onun içində gizlənən havadır. Alma tamamilə bərk və sıx quruluşa malik deyil. Meyvənin hüceyrələri arasında çoxlu sayda kiçik hava boşluqları mövcuddur. Bu boşluqlar almanın ümumi sıxlığını azaldır. Nəticədə alma bütövlükdə sudan daha az sıx olduğu üçün suyun dibinə batmır və səthdə qalır. Məhz buna görə alma müəyyən mənada təbii xilasedici dairəni xatırladır. Onu suya qoyduqda meyvənin daxilindəki hava boşluqları onun üzmə qabiliyyətinə kömək edir. Almanın içərisindəki bu mikroskopik boşluqlar gözlə görünməsə də, meyvənin fiziki xüsusiyyətlərinin formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Burada əsas anlayış sıxlıqdır. Bir cismin sıxlığı suyun sıxlığından aşağıdırsa, həmin cisim suyun üzərində qala bilər. Sıxlığı sudan yüksək olan cisimlər isə adətən batır. Alma isə quruluşundakı hava boşluqlarına görə bütöv halda sudan daha az sıx olur və buna görə də üzür. Bəs niyə bəzi meyvələr və digər cisimlər alma kimi suyun üzərində qalmır? Bunun səbəbi onların daxili quruluşunun və sıxlığının fərqli olmasıdır. Meyvələrin toxuma quruluşu, su miqdarı, hüceyrələr arasındakı boşluqlar və ümumi sıxlığı bir-birindən fərqlənir. Buna görə də hər meyvənin suda davranışı eyni olmur.
Almanın suda üzməsi həm də onun quruluşunun nə qədər maraqlı olduğunu göstərir. Meyvəni kəsdikdə içəridə gözlə görünən bərk toxuma ilə yanaşı, çoxsaylı xırda boşluqların da olduğunu müşahidə etmək mümkündür. Həmin boşluqların bir hissəsi hava ilə doludur. Bu hava almanın ümumi çəkisinə böyük əlavə etməsə də, meyvənin tutduğu həcmin formalaşmasında rol oynayır. Bu hadisəni sadə bir təcrübə ilə də yoxlamaq mümkündür. Bir qabı su ilə doldurun və içinə bütöv alma qoyun. Alma səthdə qalacaq. Daha sonra almanı kəsib hissələrə ayıraraq yenidən suya qoyduqda onun müxtəlif hissələrinin suda davranışının dəyişə bildiyini görə bilərsiniz. Çünki meyvənin bütöv quruluşu dəyişdikdə onun sıxlığı və su ilə qarşılıqlı təsiri də dəyişə bilər.Almanın suda üzməsi əslində gündəlik həyatda qarşımıza çıxan sadə bir hadisənin arxasında fizikanın necə işlədiyini göstərir. Biz sadəcə suya alma atırıq və onun batmadığını görürük. Amma həmin anda meyvənin quruluşu, sıxlığı, içərisindəki hava boşluqları və suyun qaldırıcı qüvvəsi birlikdə fəaliyyət göstərir.
Həmçinin oxuyun
Beləliklə, növbəti dəfə suya alma atanda onun niyə batmadığını xatırlayın. Cavab çox sadə görünsə də, arxasında maraqlı bir fiziki mexanizm dayanır: almanın daxilindəki çoxsaylı hava boşluqları onun ümumi sıxlığını azaldır və meyvənin suyun üzərində qalmasına kömək edir. Təbiətdə bəzən ən adi görünən hadisələrin belə arxasında insanı təəccübləndirən elmi səbəblər dayanır. Bir almanın suyun üzərində qalması da bunun ən sadə və maraqlı nümunələrindən biridir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Pələng niyə narıncıdır, amma ovuna görünmür? – Təbiətin mükəmməl kamuflyajı
Pələngə baxanda onun narıncı rəngli kürkünün meşədə necə gizlənə bildiyini anlamaq ilk baxışda çətin görünür. Axı narıncı rəng insan gözü üçün kifayət qədər parlaq və diqqətçəkəndir. Xüsusilə yaşıl otların, kolların və ağacların arasında narıncı rəngli bir heyvanın asanlıqla seçiləcəyini düşünmək olar. Ancaq təbiətdə pələngin əsas üstünlüklərindən biri məhz onun bu rəngidir.Citypost.az-ın məlumatına görə, bunun səbəbi pələngin ovladığı heyvanların dünyanı bizim gördüyümüz kimi görməməsidir. İnsanların əksəriyyətində rəngləri ayırd etməyə imkan verən üç əsas tip konus hüceyrəsi var. Buna görə də biz geniş rəng diapazonunu, o cümlədən narıncı, qırmızı və yaşıl rəngləri bir-birindən nisbətən asan ayıra bilirik.Lakin pələnglərin əsas ovlarından olan maral...
15 Sentyabr 2026, 10:30
Gecə boyu sağa-sola dönürük, bəs niyə yataqdan düşmürük?
Gecə boyunca dəfələrlə sağa-sola çevrilməyimizə, bəzən hətta yuxuda bədənimizin vəziyyətini heç hiss etməməyimizə baxmayaraq, çox vaxt səhər gözümüzü açanda özümüzü yenə yatağın üzərində tapırıq. Bəs yuxuda olduğumuz halda beynimiz bədənimizin harada yerləşdiyini necə bilir? Niyə hər dəfə yatağın kənarına yaxınlaşanda yerə yuvarlanmırıq?Citypost.az xəbər verir ki, bunun səbəblərindən biri beynimizin propriosepsiya adlanan mühüm duyğu sistemindən istifadə etməsidir. Propriosepsiya sadə dillə desək, insanın gözləri bağlı və ya ətrafına baxmadan belə bədəninin hansı vəziyyətdə olduğunu hiss etməsinə imkan verən daxili “mövqe duyğusudur”. Əzələlərdən, vətərlərdən və oynaqlardan gələn siqnallar vasitəsilə beyin qollarımızın, ayaqlarımızın və gövdəmizin hansı vəziyyətdə olduğunu müəyyənləşdirə bilir. Məsələn, gözlərinizi yumub əlinizi...
15 Sentyabr 2026, 09:30
Qaynar suya toxunanda niyə ilk anda soyuq hiss edirik? – Səbəbi təəccüblüdür
Əlinizi təsadüfən çox isti və ya qaynar suya toxundurduğunuz zaman ilk anda qəribə bir hiss yaşaya bilərsiniz. Su son dərəcə isti olsa da, beyninizə sanki çox qısa müddət ərzində soyuq bir toxunuş gəlirmiş kimi siqnal çata bilər. Bəs necə olur ki, isti su ilk anda soyuq kimi hiss edilir?Citypost.az xəbər verir ki, əslində bu, insan orqanizminin temperaturu necə qəbul etməsi ilə bağlı maraqlı fizioloji hadisədir. Dərimiz sadəcə toxunma və ağrı hisslərini qəbul edən sinir uclarından ibarət deyil. Dərinin müxtəlif nahiyələrində temperatur dəyişikliklərini aşkar edən xüsusi sinir ucları – termoreseptorlar yerləşir. Onların bir qismi soyuqluğa, digərləri isə istiliyə daha həssasdır. Bu...
15 Sentyabr 2026, 08:30
Telefonu yastığınızın altında yatırsınızsa, bunu bilməlisiniz: Yuxunuzu poza biləcək əsas səbəb nədir?
Telefonu gecə yatarkən yastığın altına, başınızın yanına və ya yatağın üzərinə qoyaraq yatırsınız? Bir çox insan bunu adi vərdiş kimi qəbul edir. Telefon səhər zəng çalmaq üçün baş ucunda saxlanılır, gecə isə əlin altında olur. Lakin mütəxəssislər yatarkən telefonu yataqdan uzaqda saxlamağın daha düzgün olduğunu bildirirlər. Bunun səbəbi isə yalnız elektromaqnit sahə ilə bağlı deyil.Citypost.az-ın məlumatına görə, mobil telefonlar simsiz rabitə zamanı radiofrekans enerjisi yayır. Telefon aktiv vəziyyətdə olduqda şəbəkə ilə əlaqə saxlayır və məlumat ötürür. Lakin mövcud elmi məlumatlara əsasən, gündəlik istifadə zamanı mobil telefonlardan yaranan aşağı səviyyəli radiofrekans məruz qalmasının insanlarda yuxu pozuntusu və digər sağlamlıq problemlərinə səbəb...
14 Sentyabr 2026, 10:30
Niyə sərin otaqda daha yaxşı yatırıq?
Bir çox insan isti və havasız otaqda yatmaqda çətinlik çəkir, halbuki otağın bir qədər sərin olması yuxuya getməyi və gecə ərzində daha rahat yatmağı asanlaşdıra bilər. Bunun səbəbi sadəcə rahatlıq hissi deyil. İnsan orqanizmi yuxuya hazırlaşarkən təbii şəkildə temperaturunu tənzimləyir və bədənin daxili temperaturu aşağı düşməyə başlayır. Məhz buna görə yataq otağının həddindən artıq isti olmaması yuxunun təbii ritminə uyğun gəlir.Citypost.az-ın məlumatına görə, yuxuya keçid zamanı orqanizmdə maraqlı fizioloji proses baş verir. Gün ərzində bədən temperaturu daha yüksək olur, axşam saatlarında isə sirkadiyan ritmin təsiri ilə daxili temperatur tədricən aşağı düşür. Bu proses yuxululuğun yaranması ilə də əlaqəlidir. Orqanizm istiliyi...
14 Sentyabr 2026, 09:30
Təbiətin ən böyük “saxtakarları”: Bu 5 heyvan öz bacarıqları ilə heyrətləndirir
Təbiətdə sağ qalmaq üçün yalnız güclü olmaq kifayət etmir. Bəzi heyvanlar təhlükədən qaçmaq və düşmənlərini çaşdırmaq üçün inanılmaz üsullardan istifadə edirlər. Kimisi özünü ölü kimi göstərir, kimisi saniyələr ərzində rəngini dəyişərək ətraf mühitdə gizlənir, kimisi alətlərdən istifadə edir, digərləri isə bədəninin quruluşu sayəsində insanı heyrətləndirən hərəkətlər edə bilir. Ən maraqlısı isə odur ki, bu xüsusiyyətlərin böyük hissəsi milyonlarla illik təkamül prosesində heyvanların sağ qalmasına kömək edən müdafiə mexanizmləridir.Citypost.az Təbiətin ən qeyri-adi “saxtakarları” arasında xüsusilə beş heyvan təqdim edir 5-ci yerdə – opossumOpossum təhlükə qarşısında özünü ölü kimi göstərməsi ilə məşhurdur. Bu heyvanın ən maraqlı xüsusiyyəti odur ki, təhlükə həddindən artıq artdıqda...
14 Sentyabr 2026, 08:30
