Ceyhun Məmmədov: Azərbaycan yeni reallıq yaradır
Siyasət 02 Sentyabr 2026, 10:30
476
Dünyada geosiyasi proseslərin sürətlə dəyişdiyi, beynəlxalq təhlükəsizlik mexanizmlərinin ciddi sınaqlardan keçdiyi bir vaxtda Prezident İlham Əliyevin Bişkekdə keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində iştirakı Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birini nümayiş etdirir.
Səfəri yalnız beynəlxalq tədbirdə iştirak kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Azərbaycan son illərdə müxtəlif siyasi və iqtisadi platformalarda fəallığını artıraraq dəyişən dünya nizamında öz mövqeyini möhkəmləndirir. ŞƏT də bu baxımdan ölkəmiz üçün mühüm əməkdaşlıq imkanları yaradan platformalardan biridir.
Sammit çərçivəsində keçirilən görüşlər Azərbaycanın həm regional, həm də daha geniş Avrasiya gündəliyində fəal iştirak etdiyini göstərdi. Ermənistan, Türkiyə, İran, Qırğızıstan və digər ölkələrin rəhbərləri ilə aparılan müzakirələr siyasi dialoqla yanaşı, iqtisadi, nəqliyyat və təhlükəsizlik məsələlərinin də gündəmdə olduğunu ortaya qoyur.
Səfərin mühüm tərəflərindən biri Cənubi Qafqazda yaranmış yeni reallıqların təqdim edilməsidir. Azərbaycan ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etdikdən sonra regionda qarşıdurmadan əməkdaşlığa keçid üçün yeni imkanlar yaranıb. Bu prosesin davam etdirilməsi həm Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması, həm də regional iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi baxımından vacibdir.
Bu istiqamətdə nəqliyyat və logistika xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub marşrutlarının kəsişməsində yerləşməsi ölkənin Avrasiyanın mühüm tranzit mərkəzlərindən birinə çevrilməsinə imkan verir. Orta Dəhliz, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı perspektivlər Azərbaycanın regional bağlantılardakı rolunu daha da artırır.
Çinlə əməkdaşlığın genişlənməsi də bu prosesin mühüm hissəsidir. “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsü çərçivəsində Azərbaycanın mövqeyi, eləcə də Çinlə strateji tərəfdaşlığın inkişafı ticarət, investisiya, logistika, texnologiya və yaşıl enerji sahələrində yeni imkanlar yaradır. Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətlərin dərinləşməsi isə Xəzər üzərindən Avropa bazarlarına çıxış baxımından Azərbaycanın əhəmiyyətini artırır.
Qırğızıstanla münasibətlər bu mənzərədə ayrıca yer tutur. İki ölkə arasında müttəfiqlik əlaqələrinin möhkəmlənməsi siyasi münasibətlərlə məhdudlaşmır. Elm, təhsil, mədəniyyət və incəsənət sahələrində əməkdaşlığın genişlənməsi Azərbaycan və Qırğızıstan arasında əlaqələrin daha möhkəm əsaslar üzərində inkişaf etdiyini göstərir.
Bişkek səfəri çərçivəsində Azərbaycanın beynəlxalq sistemlə bağlı mövqeyi də diqqət çəkir. Mövcud qlobal çağırışlar beynəlxalq institutların daha çevik və effektiv fəaliyyət göstərməsini zəruri edir. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin icrası ilə bağlı uzun illər mövcud olmuş problemlər beynəlxalq hüququn mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi məsələsini aktuallaşdırır.
Azərbaycanın təcrübəsi isə bu məsələdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ölkəmiz öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməklə regionda yeni siyasi reallıq yaradıb. İndi əsas məqsəd bu reallığı davamlı sülhə, təhlükəsizliyə və iqtisadi əməkdaşlığa çevirməkdir.
Ümumilikdə, Prezident İlham Əliyevin Bişkek səfəri Azərbaycanın yalnız regional proseslərin iştirakçısı deyil, Avrasiyada formalaşan yeni siyasi və iqtisadi arxitekturanın fəal aktorlarından biri olduğunu göstərir. ŞƏT, Çin, Mərkəzi Asiya və digər tərəfdaşlarla əlaqələrin inkişafı Azərbaycanın siyasi manevr imkanlarını və iqtisadi potensialını genişləndirir.
Bu baxımdan səfərin əsas nəticəsi Azərbaycanın dəyişən beynəlxalq şəraitə uyğunlaşmaqla kifayətlənmədiyini, yeni əməkdaşlıq formatlarının formalaşmasında və regional proseslərin istiqamətinin müəyyənləşdirilməsində daha fəal rol almağa çalışdığını göstərməsidir.
Ceyhun Məmmədov
Millət vəkili
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Xəqani Cəfərli: Hindistanla strateji tərəfdaşlıq vacibdir
Prezident İlham Əliyevin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşü çərçivəsində Bişkekdə Hindistanın Baş naziri Narendra Modi ilə görüşünü zamanında atılmış addım hesab edirəm. Hindistanla münasibətlərin yenidən dəyərləndirilməsinin zəruriliyi haqqında son bir ildə youtebe çıxışlarımda, facebook yazılarımda və ictimai müzakirələrdə dəfələrlə fikir ifadə etmişəm. Citypost.az xəbər verir ki, bu sözləri politoloq Xəqani Cəfərli bildirib.Politoloq əlavə edib ki, Dünyanın böyüyən iqtisadi gücü, yeni texnologiyalar sahəsində öncül dövlətlərdən və “Pax Silka”-nın qurucularından biri olan Hindistanla soyuq münasibətlərin Azərbaycana zərər verdiyinə əmindim. Hindistanla münasibətlər strateji tərəfdaşlığa çevrilə bilər və qənaətimcə çevrilməlidir. Duyğusal topluma bunu izah etmək çətin olsa da, bir daha cəhd edəcəm. Siyasətlə ədəbiyyatın fərqi...
02 Sentyabr 2026, 10:03
Deputat: Azərbaycan Avrasiyanın əsas bağlantı mərkəzinə çevrilir
Avrasiya məkanında dövlətlərin çəkisi artıq yalnız iqtisadi imkanlar, hərbi potensial və təbii sərvətlərlə ölçülmür. Böyük bazarları, nəqliyyat xətlərini, enerji şəbəkələrini və təhlükəsizlik gündəliklərini birləşdirmək qabiliyyəti müasir gücün ayrıca meyarına çevrilib. 2001-ci ildə regional etimad və təhlükəsizlik platforması kimi yaradılan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının təkamülü də bu dəyişimi əks etdirir. Təşkilatın 25 illiyinə həsr olunan Bişkek sammiti təhlükəsizlikdən logistika, enerji, rəqəmsallaşma, süni intellekt və yaşıl inkişafadək uzanan yeni əməkdaşlıq arxitekturasını müəyyənləşdirdi. Azərbaycan üçün sammitin başlıca mənası ölkəmizin formalaşdırdığı siyasi və geoiqtisadi reallıqların geniş Avrasiya məkanına təqdim olunmasıdır.Bunu CityPost.az-a açıqlamasında millət vəkili millət vəkili Rövşən Muradov bildirib.Rövşən Muradovun sözlərinə görə, Azərbaycanın ŞƏT-lə münasibətləri...
02 Sentyabr 2026, 10:01
Tramp İrana qarşı mövqeyini açıqladı - Danışıqlar dayandırılıb
ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası hələlik İranla münaqişənin sülh yolu ilə nizamlanması ilə bağlı danışıqlar aparmır.Bu barədə Ağ Evin mətbuat katibi Kerolayn Livitt bildirib."Hazırda danışıqlar aparılmır. Prezident onların danışıqlar masası arxasına əyləşməyə və ciddi müzakirələr aparmağa hazır olduqlarını hiss edənədək vəziyyət belə davam edəcək", - deyə o, "Fox News" telekanalının efirində bildirib.Xatırladaq ki, ABŞ-İran münasibətlərində növbəti gərginlik iyulun 8-də başlayıb. Həmin gün ABŞ Silahlı Qüvvələri Vaşinqton və Tehran arasında imzalanmış memorandumdan sonra ilk dəfə Hörmüz boğazında ticarət gəmisinə hücuma cavab bəhanəsi ilə İran ərazisinə bir neçə seriya zərbə endirib. Həmin gün ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla atəşkəs rejiminin ləğv edildiyini...
27 Avqust 2026, 18:17
Geosiyasi təsir dairəsi nədir? – Qlobal güclərin xarici siyasət strategiyaları
Geosiyasi təsir dairəsi bir dövlətin öz sərhədlərindən kənarda yerləşən coğrafi ərazilərdə, regionlarda diplomatik, hərbi, iqtisadi, mədəni rıçaqlar vasitəsilə qərarqəbuletmə proseslərinə hakim olması, üstünlük qazanması konsepsiyasıdır. Qlobal siyasətdə güc mərkəzləri olan böyük dövlətlər öz milli təhlükəsizlik maraqlarını qorumaq, resurslara çıxışı təmin etmək, strateji rəqiblərini neytrallaşdırmaq məqsədilə bu təsir sahələrini formalaşdırırlar. Beynəlxalq münasibətlər sisteminin tarixi inkişafı göstərir ki, təsir dairələri uğrunda mübarizə qlobal güclərin xarici siyasət strategiyasının nüvəsini təşkil edir.Citypost.az xəbər verir ki, qlobal güclərin xarici siyasət strategiyalarında təsir dairəsini genişləndirmək üçün müxtəlif metodlardan istifadə olunur. Ənənəvi hərbi bloklar, xarici ölkələrdə hərbi bazaların yerləşdirilməsi, təhlükəsizlik paktları klassik sərt güc (hard power) alətləri...
24 Avqust 2026, 21:32
"İsrail Suriyada Türkiyənin hərbi mövcudluğuna dözməyəcək"
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu bildirib ki, İsrail özünə təhlükə yaradan Türkiyənin Suriyadakı hərbi mövcudluğuna dözməyəcək."Biz İsrail üçün təhlükə yaradan Türkiyənin Suriyadakı hərbi mövcudluğuna dözməyəcəyik", - deyə o bildirib. Netanyahunun açıqlamalarını onun ofisi yayıb."Biz mesajı açıq şəkildə çatdırdıq: buna ehtiyac yoxdur. Görünür, bu mesaj kifayət qədər yaxşı eşidilməyib, ona görə də onun daha yaxşı başa düşülməsini təmin etdik", - deyə Netanyahu əlavə edib.Citypost.az Trend-ə istinadən bildirir ki, daha əvvəl Netanyahunun ofisi bildirmişdi ki, Suriya ölkənin şimalındakı aviabazada Türkiyə qoşunlarının yerləşdirilməsinə imkan verməklə İsraillə təhlükəsizlik sahəsində mövcud status-kvonun "pozulmasına yaxınlaşıb".Bundan əvvəl Syria TV telekanalı avqustun 18-də İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinə...
20 Avqust 2026, 09:34
Siyasi sığınacaq nədir və kimlərə verilir?
Siyasi sığınacaq öz mənşə ölkəsində irqi, dini, milli mənsubiyyəti, müəyyən sosial qrupa daxilliyi, siyasi əqidəsi səbəbindən təqib olunan, həyatı, azadlığı təhlükə altında qalan şəxslərə xarici dövlətlər tərəfindən verilən hüquqi müdafiə statusudur. Beynəlxalq hüquq normalarına, 1951-ci il Cenevrə Konvensiyasına əsaslanan bu mexanizm insan hüquqlarının universal qorunması məqsədi daşıyır. Sığınacaq alan şəxs sığındığı ölkənin ərazisində qanuni yaşamaq, işləmək, təhsil almaq, tibbi xidmətlərdən yararlanmaq hüququ qazanır.Citypost.az xəbər verir ki, bu status ilk növbədə öz ölkəsində dövlət orqanları, yaxud hakimiyyətin nəzarət edə bilmədiyi qruplar tərəfindən reallıqda təqiblərə, işgəncələrə maruz qalan fərdlərə şamil olunur. Siyasi baxışlarına, müxalif fəaliyyətinə, ifadə azadlığına görə həbs olunma riski daşıyan...
18 Avqust 2026, 12:20
