Deputat: Azərbaycan Avrasiyanın əsas bağlantı mərkəzinə çevrilir
Siyasət 02 Sentyabr 2026, 10:01
499
Avrasiya məkanında dövlətlərin çəkisi artıq yalnız iqtisadi imkanlar, hərbi potensial və təbii sərvətlərlə ölçülmür. Böyük bazarları, nəqliyyat xətlərini, enerji şəbəkələrini və təhlükəsizlik gündəliklərini birləşdirmək qabiliyyəti müasir gücün ayrıca meyarına çevrilib. 2001-ci ildə regional etimad və təhlükəsizlik platforması kimi yaradılan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının təkamülü də bu dəyişimi əks etdirir. Təşkilatın 25 illiyinə həsr olunan Bişkek sammiti təhlükəsizlikdən logistika, enerji, rəqəmsallaşma, süni intellekt və yaşıl inkişafadək uzanan yeni əməkdaşlıq arxitekturasını müəyyənləşdirdi. Azərbaycan üçün sammitin başlıca mənası ölkəmizin formalaşdırdığı siyasi və geoiqtisadi reallıqların geniş Avrasiya məkanına təqdim olunmasıdır.
Bunu CityPost.az-a açıqlamasında millət vəkili millət vəkili Rövşən Muradov bildirib.
Rövşən Muradovun sözlərinə görə, Azərbaycanın ŞƏT-lə münasibətləri ardıcıl və praqmatik siyasi xətt üzərində qurulub. Ölkəmiz 2015-ci ildə dialoq üzrə tərəfdaş statusu alıb, 2016-cı ildə müvafiq memorandum imzalayıb, 2024-cü ildə isə müşahidəçi statusu üçün rəsmi müraciət edib. Bu trayektoriya Azərbaycanın ayrı-ayrı güc mərkəzlərindən birinə bağlanmadan qarşılıqlı faydaya əsaslanan çoxtərəfli əməkdaşlığı genişləndirmək strategiyasını ifadə edir. Prezident İlham Əliyevin “ŞƏT plyus” formatında iştirakı Bakının Avropa ilə Asiya arasında siyasi dialoq, enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat bağlantıları yaradan etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunduğunu göstərir. Dövlətimizin başçısının çıxışında suverenlik, beynəlxalq hüquq, çoxtərəflilik və Cənubi Qafqazda möhkəmlənən sülh mühitinin önə çəkilməsi Azərbaycanın Avrasiyanın yeni gündəliyinə məzmun verən fəal aktor mövqeyini nümayiş etdirdi.Sammitin yekununda qəbul olunan 28 sənəd ŞƏT-in gələcək fəaliyyət istiqamətlərini sistemləşdirdi. Nizamnaməyə dəyişikliklər, təhlükəsizlik çağırışlarına qarşı Universal Mərkəz, Antinarkotik Mərkəz, 2026–2028-ci illər üzrə informasiya təhlükəsizliyi planı, liman və logistika mərkəzlərinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər yol xəritəsi, “Yaşıl texnologiyalar dəhlizi”, regional məlumat mərkəzləri və süni intellekt konsepsiyası, enerji sistemləri və enerji səmərəliliyi üzrə sənədlər təşkilatın praktiki gündəliyini genişləndirdi. Qərarlar əsasən üzv dövlətlərə aid olduğundan Azərbaycan üçün avtomatik hüquqi öhdəlik və hazır maliyyə paketi yaratmır. Bununla yanaşı, həmin mexanizmlər ölkəmizə ikitərəfli sazişlər, tərəfdaş layihələr və investisiya təşəbbüsləri vasitəsilə yeni əməkdaşlıq sahələri açır.
Deputat qeyd edib ki, ən mühüm iqtisadi perspektiv nəqliyyat və logistika ilə bağlıdır. Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu, Ələt limanı, Xəzər donanması, Orta Dəhliz və Şimal–Cənub marşrutu Azərbaycanı Avrasiyanın əsas yük axınlarının kəsişməsinə gətirib. Çin və Mərkəzi Asiyadan gələn yüklərin Azərbaycan üzərindən Türkiyə və Avropaya daşınması tranzit gəlirləri ilə yanaşı, anbar, gömrük, sığorta, rəqəmsal izləmə, paylama və emal xidmətlərini inkişaf etdirə bilər. Qazaxıstan Prezidenti ilə görüşdə Orta Dəhlizin ayrıca müzakirəsi çoxtərəfli gündəliyin konkret tərəfdaşlığa çevrilməsinə xidmət edir. Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqlik müqaviləsi, Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun vəsaitinin 200 milyon dollara çatdırılması və yeni layihələrin icrasına başlanması siyasi dialoqun iqtisadi məzmunla tamamlandığını göstərir.
Həmçinin oxuyun
R. Muradov əlavə edib ki, Bişkek səfərinin digər strateji xətti sülhün iqtisadi əsaslarının gücləndirilməsidir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın Ermənistana neft məhsulları ixrac etdiyini, üçüncü ölkələrdən yüklərin Azərbaycan ərazisi ilə tranzitinin həyata keçirildiyini, qarşılıqlı ticarətin genişləndirilməsi və yeni yerüstü kommunikasiyaların yaradılması üzərində iş aparıldığını bəyan etdi. Nikol Paşinyanla görüşdə sərhədlərin delimitasiyası, enerji və ticarət əməkdaşlığı, işgüzar dairələrin əlaqələri, həmçinin TRIPP üzrə növbəti praktiki addımlar müzakirə olundu. TRIPP qəbul edilmiş ŞƏT sənədlərinə ayrıca təşkilat layihəsi kimi daxil edilməsə də, onun sammit çərçivəsində müzakirəsi Cənubi Qafqazın sülh gündəliyini Avrasiya bağlantıları ilə əlaqələndirdi. Türkiyə ilə regional sabitliyin, İranla əməkdaşlığın, Qazaxıstanla nəqliyyat əlaqələrinin müzakirəsi də səfərin diplomatik əhatəsini genişləndirdi.Bişkek sammitinin Azərbaycan üçün əsas strateji dividendi ölkənin etibarlı nəqliyyat, enerji və sülh tərəfdaşı kimi mövqeyinin möhkəmlənməsidir. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasət Azərbaycanın coğrafi mövqeyini müasir infrastruktur, siyasi iradə və balanslaşdırılmış diplomatiya vasitəsilə işlək geoiqtisadi üstünlüyə çevirib. Qarşıdakı əsas vəzifə bu siyasi kapitalı daha böyük yük axınına, sərmayəyə, qeyri-neft ixracına, texnoloji əməkdaşlığa və uzunmüddətli regional sabitliyə çevirməkdir.
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Xəqani Cəfərli: Hindistanla strateji tərəfdaşlıq vacibdir
Prezident İlham Əliyevin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşü çərçivəsində Bişkekdə Hindistanın Baş naziri Narendra Modi ilə görüşünü zamanında atılmış addım hesab edirəm. Hindistanla münasibətlərin yenidən dəyərləndirilməsinin zəruriliyi haqqında son bir ildə youtebe çıxışlarımda, facebook yazılarımda və ictimai müzakirələrdə dəfələrlə fikir ifadə etmişəm. Citypost.az xəbər verir ki, bu sözləri politoloq Xəqani Cəfərli bildirib.Politoloq əlavə edib ki, Dünyanın böyüyən iqtisadi gücü, yeni texnologiyalar sahəsində öncül dövlətlərdən və “Pax Silka”-nın qurucularından biri olan Hindistanla soyuq münasibətlərin Azərbaycana zərər verdiyinə əmindim. Hindistanla münasibətlər strateji tərəfdaşlığa çevrilə bilər və qənaətimcə çevrilməlidir. Duyğusal topluma bunu izah etmək çətin olsa da, bir daha cəhd edəcəm. Siyasətlə ədəbiyyatın fərqi...
02 Sentyabr 2026, 10:03
Tramp İrana qarşı mövqeyini açıqladı - Danışıqlar dayandırılıb
ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası hələlik İranla münaqişənin sülh yolu ilə nizamlanması ilə bağlı danışıqlar aparmır.Bu barədə Ağ Evin mətbuat katibi Kerolayn Livitt bildirib."Hazırda danışıqlar aparılmır. Prezident onların danışıqlar masası arxasına əyləşməyə və ciddi müzakirələr aparmağa hazır olduqlarını hiss edənədək vəziyyət belə davam edəcək", - deyə o, "Fox News" telekanalının efirində bildirib.Xatırladaq ki, ABŞ-İran münasibətlərində növbəti gərginlik iyulun 8-də başlayıb. Həmin gün ABŞ Silahlı Qüvvələri Vaşinqton və Tehran arasında imzalanmış memorandumdan sonra ilk dəfə Hörmüz boğazında ticarət gəmisinə hücuma cavab bəhanəsi ilə İran ərazisinə bir neçə seriya zərbə endirib. Həmin gün ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla atəşkəs rejiminin ləğv edildiyini...
27 Avqust 2026, 18:17
Geosiyasi təsir dairəsi nədir? – Qlobal güclərin xarici siyasət strategiyaları
Geosiyasi təsir dairəsi bir dövlətin öz sərhədlərindən kənarda yerləşən coğrafi ərazilərdə, regionlarda diplomatik, hərbi, iqtisadi, mədəni rıçaqlar vasitəsilə qərarqəbuletmə proseslərinə hakim olması, üstünlük qazanması konsepsiyasıdır. Qlobal siyasətdə güc mərkəzləri olan böyük dövlətlər öz milli təhlükəsizlik maraqlarını qorumaq, resurslara çıxışı təmin etmək, strateji rəqiblərini neytrallaşdırmaq məqsədilə bu təsir sahələrini formalaşdırırlar. Beynəlxalq münasibətlər sisteminin tarixi inkişafı göstərir ki, təsir dairələri uğrunda mübarizə qlobal güclərin xarici siyasət strategiyasının nüvəsini təşkil edir.Citypost.az xəbər verir ki, qlobal güclərin xarici siyasət strategiyalarında təsir dairəsini genişləndirmək üçün müxtəlif metodlardan istifadə olunur. Ənənəvi hərbi bloklar, xarici ölkələrdə hərbi bazaların yerləşdirilməsi, təhlükəsizlik paktları klassik sərt güc (hard power) alətləri...
24 Avqust 2026, 21:32
"İsrail Suriyada Türkiyənin hərbi mövcudluğuna dözməyəcək"
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu bildirib ki, İsrail özünə təhlükə yaradan Türkiyənin Suriyadakı hərbi mövcudluğuna dözməyəcək."Biz İsrail üçün təhlükə yaradan Türkiyənin Suriyadakı hərbi mövcudluğuna dözməyəcəyik", - deyə o bildirib. Netanyahunun açıqlamalarını onun ofisi yayıb."Biz mesajı açıq şəkildə çatdırdıq: buna ehtiyac yoxdur. Görünür, bu mesaj kifayət qədər yaxşı eşidilməyib, ona görə də onun daha yaxşı başa düşülməsini təmin etdik", - deyə Netanyahu əlavə edib.Citypost.az Trend-ə istinadən bildirir ki, daha əvvəl Netanyahunun ofisi bildirmişdi ki, Suriya ölkənin şimalındakı aviabazada Türkiyə qoşunlarının yerləşdirilməsinə imkan verməklə İsraillə təhlükəsizlik sahəsində mövcud status-kvonun "pozulmasına yaxınlaşıb".Bundan əvvəl Syria TV telekanalı avqustun 18-də İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinə...
20 Avqust 2026, 09:34
Siyasi sığınacaq nədir və kimlərə verilir?
Siyasi sığınacaq öz mənşə ölkəsində irqi, dini, milli mənsubiyyəti, müəyyən sosial qrupa daxilliyi, siyasi əqidəsi səbəbindən təqib olunan, həyatı, azadlığı təhlükə altında qalan şəxslərə xarici dövlətlər tərəfindən verilən hüquqi müdafiə statusudur. Beynəlxalq hüquq normalarına, 1951-ci il Cenevrə Konvensiyasına əsaslanan bu mexanizm insan hüquqlarının universal qorunması məqsədi daşıyır. Sığınacaq alan şəxs sığındığı ölkənin ərazisində qanuni yaşamaq, işləmək, təhsil almaq, tibbi xidmətlərdən yararlanmaq hüququ qazanır.Citypost.az xəbər verir ki, bu status ilk növbədə öz ölkəsində dövlət orqanları, yaxud hakimiyyətin nəzarət edə bilmədiyi qruplar tərəfindən reallıqda təqiblərə, işgəncələrə maruz qalan fərdlərə şamil olunur. Siyasi baxışlarına, müxalif fəaliyyətinə, ifadə azadlığına görə həbs olunma riski daşıyan...
18 Avqust 2026, 12:20
Konstitusiyalı monarxiya və respublika idarəetmə formalarının müqayisəsi
Dövlət idarəetmə formaları cəmiyyətin siyasi strukturunu, ali hakimiyyət orqanlarının formalaşdırılması qaydasını, dövlət başçısının səlahiyyət çərçivəsini müəyyən edən ana meyardır. Müasir dünyada ən geniş yayılmış iki əsas idarəetmə modeli konstitusiyalı monarxiya respublika quruluşudur. Hər iki sistem demokratik prinsiplərə, hüququn aliliyinə söykənə bilsə də, hakimiyyətin leqitimlik mənbəyi, dövlət başçısının seçilmə qaydası, icraedici mexanizmlərin fəaliyyəti baxımından köklü fərqlərə malikdir.Citypost.az xəbər verir ki, Konstitusiyalı monarxiya modelində dövlətin başında formal olaraq monarx (kral, imperator, sultan) dayanır. Lakin onun səlahiyyətləri ölkənin əsas qanunu olan konstitusiya ilə kəskin şəkildə məhdudlaşdırılır. Monarx hakimiyyəti irsən keçir, o, xalq tərəfindən seçilmir, siyasi neytrallığı qoruyur. Bu sistemdə real icraedici hakimiyyət parlamentə,...
14 Avqust 2026, 21:40
