Smartfonun ekran işığını tam söndürmək gözü qoruyurmu? – Qaranlıqda oxumağın görməyə təsiri

Gecə saatlarında, xüsusilə işıqlar söndükdən sonra smartfondan istifadə etmək müasir insanın ən geniş yayılmış vərdişlərindən birinə çevrilib. Bir çox istifadəçi gözlərini qorumaq və ya yorğunluğu azaltmaq məqsədilə ekranın parlaqlığını maksimum dərəcədə endirir, hətta "gecə rejimi" (Dark Mode) funksiyasını aktivləşdirir. İlk baxışda işığı tam söndürməyin gözləri parlaq şüalardan qoruduğu düşünülsə də, oftalmologiya və neyrobiologiya mütəxəssislərinin xəbərdarlıqları tamamilə əks mənzərəni ortaya qoyur: zifiri qaranlıqda minimum parlaqlıqla belə ekrana baxmaq göz sağlamlığı üçün ciddi risklər yaradır.

Citypost.az xəbər verir ki, qaranlıq mühitdə smartfona baxarkən insan gözündə mürəkkəb fizioloji proseslər baş verir. İşıq azaldıqca göz bəbəyi (pupil) daha çox işıq toplamaq üçün avtomatik olaraq genişlənir. Lakin zifiri qaranlıqda genişlənmiş göz bəbəyinə birbaşa ekran işığı daxil olduqda, torlu qişaya (retina) düşən mavi işığın sıxlığı artır. Ekranın parlaqlığı nə qədər az olsa da, ətraf mühitlə ekran arasındakı kəskin kontrast göz əzələlərinin davamlı olaraq gərgin vəziyyətdə qalmasına gətirib çıxarır. Bu hal göz daxili təzyiqin müvəqqəti artmasına və görmə sinirlərinin kəskin yorulmasına səbəb olur.

Ekran işığını minimuma endirməyin yaratdığı başqa bir problem isə "astenopiya" — yəni gözlərin həddindən artıq gərginləşməsidir. Zəif işıqda qaranlıq fondakı xırda şriftləri və ya təsvirləri oxumaq üçün göz əzələləri daha çox güc sərf etməli olur. Eyni zamanda, diqqətlə ekrana baxarkən insan adətən dəqiqədə 15-20 dəfə qırpdığı göz qapaqlarını cəmi 3-5 dəfə qırpmağa başlayır. Bu da gözün təbii yaş təbəqəsinin buxarlanmasına, gözlərdə quruluq, yanma, batma və qızartı kimi problemlərin yaranmasına zəmin yaradır.

Bununla yanaşı, ekrandan saçılan mavi işıq (Blue Light) parlaqlıq aşağı olsa belə, beynin epifiz vəzisində melatonin — yuxu hormonunun sintezini tormozlayır. Beyin qaranlıqda olduğunu hiss etsə də, gözlərdən gələn işıq siqnalı səbəbindən gündüz rejimində qalmağa davam edir. Bu da yuxusuzluq, keyfiyyətsiz yuxu və uzunmüddətli dövrdə xroniki yorğunluq yaradır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, gecə vaxtı yalnız ekran parlaqlığını endirmək bəs etmir; əsas şərt otaqda əlavə yumşaq işıq mənbəyinin (məsələn, gecə lambasının) olmasıdır ki, kontrast kəskinləşməsin.

Smartfonun ekran işığını tam söndürmək gözlərinizi qaranlıqda oxumağın zərərlərindən tam sığortalamır. Görmə qabiliyyətini və göz sinirlərini qorumaq üçün ən effektiv yol yatmazdan ən azı bir saat əvvəl elektron cihazlardan uzaq durmaqdır. Əgər gecə saatlarında telefondan istifadə etmək məcburiyyətindəsinizsə, bunu zifiri qaranlıqda deyil, otaqda zəif bir işıq yandıraraq və ekranla göz arasında ən azı 30-40 sm məsafə saxlamaqla həyata keçirməlisiniz.

Səkinə Yusifova/Citypost.az

Həmçinin oxuyun

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Hakim Mirlətif Seyidovdan şikayət var... 

“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ   

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?