Təyyarədə baqajınız itərsə nə qədər kompensasiya ala bilərsiniz?
Hüquq 05 Avqust 2026, 15:05
373
Təyyarə ilə səyahət edənlərin qarşılaşa biləcəyi ən xoşagəlməz hallardan biri də mənzil başına çatdıqda baqajın lentdə görünməməsidir. Baqajın gecikməsi, zədələnməsi və ya tamamilə itməsi tətil və ya iş gəzintisini kabusa çevirə bilər. Lakin bir çox sərnişin öz hüquqlarından xəbərsiz olduğu üçün aviaşirkətlərin təklif etdiyi cüzi məbləğlərlə kikifayətlənir. Əslində isə beynəlxalq aviasiya qanunları və konvensiyalar sərnişinlərin zərərinin ödənilməsi üçün kəskin kompensasiya hədləri müəyyən edib.
Citypost.az xəbər verir ki, beynəlxalq hava daşımalarında baqaj problemlərini tənzimləyən əsas hüquqi sənəd Monreal Konvensiyasıdır. Bu konvensiyaya əsasən, aviaşirkət sərnişinin itmiş, zədələnmiş və ya gecikmiş baqajına görə maddi məsuliyyət daşıyır. Qanunvericilikdə maksimum kompensasiya məbləği Beynəlxalq Valyuta Fondunun SDR (Special Drawing Rights — Xüsusi Borcalma Hüquqları) valyuta vahidi ilə hesablanır. Cari beynəlxalq normaya görə, bir sərnişin üçün maksimum kompensasiya həddi 1 288 SDR təşkil edir. Bu da təxminən 1 700 - 1 800 ABŞ dolları (və ya bənzər məbləğdə avro/manat) civarındadır. Bu məbləğ çamadanın çəkisindən asılı olmayaraq, bir sərnişinə dəymiş maksimal zərərə görə nəzərdə tutulur.
Baqajınız lentdə çıxmadıqda kompensasiya almaq üçün müəyyən edilmiş hüquqi prosedurlara ciddi əməl olunmalıdır. Sərnişin hava limanını tərk etmədən dərhal Lost & Found (İtmiş əşyalar) şöbəsinə yaxınlaşmalı və PIR (Property Irregularity Report) rəsmi aktını tərtib etdirməlidir. Aviasiya qaydalarına görə, baqaj 21 gün ərzində tapılıb təhvil verilməzsə, o rəsmi olaraq "itmiş" sayılır. Bu 21 gün ərzində sərnişin şəxsi gigiyena, geyim kimi ilkin zəruri ehtiyaclarını qarşılamaq üçün etdiyi xərclərin qəbzlərini (çeklərini) saxlamalıdır; aviaşirkət bu gündəlik zəruri xərcləri də kompensasiya etməyə borcludur.
Şikayət və təzminat tələbi üçün müəyyən olunmuş vaxt limitlərinə riayət etmək də həlledici rol oynayır. Baqaj zədələndikdə 7 gün, gecikdikdə və ya itdikdə isə baqajın təhvil verildiyi (və ya verilməli olduğu) tarixdən etibarən 21 gün ərzində aviaşirkətə rəsmi yazılı iddia ərizəsi təqdim edilməlidir. Unutmaq olmaz ki, əgər çamadanınızda qiymətli zinət əşyaları, nağd pul və ya vacib sənədlər varsa və siz uçuşdan əvvəl bunu xüsusi dəyər bəyannaməsi (Special Declaration of Value) ilə bildirməmisinizsə, aviaşirkət standart kompensasiya həddindən artıq ödəniş etməyəcək.
Baqajınız itdikdə panikaya düşmək deyil, hüquqi çərçivədə hərəkət etmək lazımdır. Hava limanında tərtib olunan PIR aktı, baqaj birkası və zəruri alış-veriş qəbzləri sizin əsas sübutunuzdur. Aviaşirkətlər kompensasiya ödəməkdən imtina etdikdə və ya prosesi ləngitdikdə, sərnişinlər Mülki Aviasiya Agentliyinə və ya məhkəmə orqanlarına müraciət edərək qanunla müəyyən olunmuş təzminatı tam həcmdə tələb edə bilərlər.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Borca görə avtomobilin cərimə meydançasına aparılması hüquqidirmi? – Qanunsuz evakuasiya ilə mübarizə yolları
Sürücülərin gündəlik həyatda qarşılaşdığı en həssas və mübahisəli məsələlərdən biri də borc, ödənilməmiş cərimələr və ya icra qərarları səbəbindən avtomobilin cərimə meydançasına aparılmasıdır. Çox vaxt yol polisləri tərəfindən həyata keçirilən bu tədbir sürücülərdə ciddi narazılıq və çaşqınlıq yaradır. Lakin Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsi və "İcra haqqında" Qanunun elmi-hüquqi təhlili göstərir ki, hər borc və ya cərimə faktı avtomobilin dərhal müraciət olunmadan mühafizə olunan dayanacağa aparılmasına əsas verə bilməz.Citypost.az xəbər verir ki, hüquqi mexanizmə əsasən, avtomobilin cərimə meydançasına yerləşdirilməsi ciddi hallar daxilində mümkündür. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 96-cı maddəsinə əsasən, yalnız ödənilməmiş cərimə barədə qərarın üzərindən 2 aydan çox vaxt keçdikdə...
05 Avqust 2026, 08:00
Qonşunun səs-küyünə qarşı hüquqi addım: Polisi hansı saatda çağırmaq olar?
Mənzil qonşularının yersiz gurultusu, gecə saatlarında yüksək səslə dinlənilən musiqi və ya bitmək bilməyən təmir səs-küyü şəhər həyatında insanların psixoloji sakitliyinə vurulan en böyük zərbələrdən biridir. Çox vaxt vətəndaşlar problemi şəxsi müstəvidə həll etməyə çalışır və ya günlərlə dözmək yolunu seçirlər. Lakin bilmək lazımdır ki, yaşayış sahəsində sakitliyin pozulması sadəcə etika məsələsi değil, birbaşa qanunla tənzimlənən inzibati xətadır.Citypost.az xəbər verir ki, məişət səs-küyünə qarşı mübarizədə ən kritik məqam hüquqi baxımdan "gecə vaxtı" anlayışının nə zaman başlamasını bilməkdir. Ölkə qanunvericiliyi vətəndaşların istirahət hüququnu qorumaq üçün saat 24:00-dan 07:00-dək olan vaxt aralığını xüsusi rejim kimi müəyyən edir. Məhz bu saatlarda mənzildə, yaşayış...
04 Avqust 2026, 09:35
İstifadə şərtlərini oxumadan "Qəbul edirəm" düyməsini sıxanlar: Bu müqavilələr məhkəmədə həqiqətən keçərlidirmi?
Hər gün yeni bir tətbiq yükləyərkən, sosial şəbəkədə qeydiyyatdan keçərkən və ya hər hansı bir veb-saytdan xidmət alarkən qarşımıza çıxan yüzlərlə səhifəlik "İstifadə Şərtləri" və ya "Məxfilik Siyasəti" mətnlərini demək olar ki, heç kim oxumur. Saniyələr içində "Qəbul edirəm" (Accept) düyməsini sıxaraq keçdiyimiz bu virtual sənədlər əslində istifadəçi ilə şirkət arasında bağlanan rəsmi müqavilələrdir. Lakin çoxlarının ağlında eyni sual var: Oxumadığımız, heç bir yerinə imza atmadığımız və sadəcə bir düymə ilə təsdiqlədiyimiz bu şərtlər hüquqi baxımdan, xüsusilə də məhkəmə qarşısında həqiqətən keçərlidirmi?Citypost.az xəbər verir ki, hüquq elmində və beynəlxalq qanunvericilikdə bu növ müqavilələr "Rəqəmsal Müqavilələr" və ya "Klik Müqavilələri" (Clickwrap...
03 Avqust 2026, 23:10
Qaynana evi gəlinə bağışlasa, digər övladlar pay tələb edə bilərmi?
Daşınmaz əmlakın bağışlanması ilə bağlı vətəndaşları maraqlandıran suallardan biri də ailə daxilində həyata keçirilən bağışlama müqavilələri ilə əlaqədardır. Xüsusilə də "qaynana evi gəlinə bağışlasa, sonradan digər övladlar həmin evdən pay tələb edə bilərmi?" sualı tez-tez hüquqşünaslara ünvanlanır.Citypost.az-ın məlumatına əsasən, mütəxəssislərin sözlərinə görə, ilk növbədə bağışlanacaq mənzilin hüquqi statusu dəqiqləşdirilməlidir. Əgər mənzil tam şəkildə qaynananın mülkiyyətindədirsə və o, həmin əmlak üzərində sərbəst sərəncam vermək hüququna malikdirsə, qanunvericilik ona istədiyi şəxsə bu əmlakı bağışlamaq imkanı verir.Lakin burada diqqət yetirilməli mühüm məqamlar var. Əgər həmin mənzildə başqa şəxslər qeydiyyatdadırsa və ya onların istifadə hüquqları mövcuddursa, bəzi hallarda notariat rəsmiləşdirilməsi zamanı onların razılığı tələb...
31 İyul 2026, 10:58
Valideyn övladını qeydiyyatdan çıxara bilərmi? – Qanun nə deyir?
Daşınmaz əmlakla bağlı məhkəmə çəkişmələrinin əhəmiyyətli hissəsini ailə üzvlərinin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatı ilə bağlı mübahisələr təşkil edir. Xüsusilə valideynlərin uzun illərdir evdə yaşamayan övladlarını qeydiyyatdan çıxarmaq istəyi ilə bağlı suallar tez-tez gündəmə gəlir. Hüquqşünasların sözlərinə görə, bu məsələ qanunvericilikdə tənzimlənir və müəyyən hallarda övladın qeydiyyatdan çıxarılması mümkündür. Lakin bu, yalnız məhkəmə qaydasında həyata keçirilə bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislər bildirirlər ki, övladın uzun müddət həmin ünvanda yaşamaması avtomatik olaraq onun qeydiyyatdan çıxarılması demək deyil. Burada əsas hüquqi anlayış yaşayış sahəsindən istifadə hüququ hesab olunur. Əgər ailə münasibətlərindən irəli gələn istifadə hüququ hələ də qüvvədədirsə, ilk növbədə həmin hüquqa xitam verilməsi...
31 İyul 2026, 09:58
Parklanma cəriməsi qanunsuzdursa, nə etməli? HÜQUQİ YOL
Son dövrlər sürücülərin ən çox narazılıq etdiyi məsələlərdən biri də parklanma ilə bağlı tətbiq edilən cərimələrdir. Xüsusilə Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA) tərəfindən kameralar vasitəsilə qeydə alınan cərimələrin bir qisminin əsassız olduğu iddiaları ictimai müzakirələrə səbəb olur. Hüquqşünaslar hesab edirlər ki, hər bir inzibati cərimə qanunvericiliyin tələblərinə uyğun əsaslandırılmalı, vətəndaşın hüquqları isə tam təmin edilməlidir.Citypost.az-ın məlumatına görə, mütəxəssislərin fikrincə, bəzi hallarda sürücülər cəmi bir neçə dəqiqəlik dayanmağa görə cərimə olunduqlarını bildirirlər. Belə vəziyyətlərdə hər bir hadisənin konkret şəraiti araşdırılmalıdır. Yol hərəkəti qaydalarının pozulması qanunla müəyyən olunmuş hallarda inzibati məsuliyyət yaratsa da, yalnız texniki imkanlardan istifadə etməklə bütün hallarda cərimə tətbiq...
31 İyul 2026, 08:58
