Niyə bəzi insanlar ağcaqanadları daha çox cəlb edir? – Qan qrupu və dəri mikrobiomu faktı

Yay aylarında açıq havada və ya təbiət qoynunda vaxt keçirərkən çox vaxt maraqlı bir mənzərənin şahidi oluruq: eyni məkanda olan bir neçə nəfərdən biri ağcaqanad dişləmələrindən əziyyət çəkdiyi halda, digərlərinə sanki heç toxunulmur. Xalq arasında bu hal adətən "qanı şirindir" deyimi ilə izah edilsə də, entomologiya (həşərat elmi) və dermatologiya sahəsində aparılan araştırmalar ağcaqanadların "qurban" seçiminin tamamilə biokimyəvi faktorlara söykəndiyini ortaya qoyur.

Citypost.az xəbər verir ki, ağcaqanadların insanları seçməsində həlledici rol oynayan ən vacib amillərdən biri qan qrupudur. Araşdırmalar göstərir ki, xüsusilə dişi ağcaqanadlar (yumurta qoymaq üçün zülala ehtiyacı olanlar) "0" (I) qan qrupuna sahib insanlara qarşı xüsusi həssaslıq göstərirlər. "0" qan qruplu şəxslər digər qan qruplarına ("A", "B", "AB") nəzərən ağcaqanadları təxminən iki dəfə daha çox cəlb edir. Bundan əlavə, insanların təxminən 80 faizi dəri vasitəsilə öz qan qrupunu bildirən kimyəvi siqnallar (sakaridlər) ifraz edir və ağcaqanadlar bu qoxu siqnallarını uzaq məsafədən asanlıqla təyin edirlər.

Digər əsas və bəlkə də ən həlledici faktor isə dəri mikrobiomu, yəni dərimizin səthində yaşayan milyardlarla təbii bakteriya və onların ifrazatıdır. Dərimizdəki bakteriyalar tər tərkibindəki maddələri parçalayaraq laktat (süd turşusu), ammiak və müxtəlif karbon turşuları yaradır. Hər bir insanın dəri mikrobiomu fərdi "qoxu imzası"na malikdir. Müəyyən olunub ki, dərisində müxtəlif bakteriya növü az, laktat və karboksilik turşu konsentrasiyası yüksək olan insanlar ağcaqanadlar üçün əsl "maqnit" rolunu oynayır.

Bununla yanaşı, fiziki aktivlik və maddələr mübadiləsi də ağcaqanadların radarına düşməyə birbaşa təsir edir. Ağcaqanadlar 50 metr məsafədən tənəffüs zamanı xaric edilən CO_2 qazını hiss edirlər. Hamilə qadınlar, idman edənlər və ya maddələr mübadiləsi sürətli olan şəxslər daha çox CO_2 buraxdıqları üçün əsas hədəfə çevrilirlər. Eyni zamanda yüksək bədən temperaturu və tərlə birlikdə xaric olunan reaktiv kimyəvi maddələr həşəratları cəlb edən əsas siqnallardandır. Ağcaqanadlar görmə qabiliyyətindən də istifadə edirlər; qara, tünd göy və ya qırmızı geyimlər onları vizual olaraq daha tez cəlb edir.

Ağcaqanadların sizi daha çox dişləməsi təsadüf və ya basit bir şanssızlıq deyil, genetikanızın, dəri biologiyanızın və maddələr mübadilənizin birbaşa nəticəsidir. Genetik qan qrupunuzu və ya dəri mikrobiomunuzu dəyişmək mümkün olmasa da, yay aylarında açıq rəngli geyimlərə üstünlük vermək, təbii repellentlərdən (ağcaqanad qovucu spreylərdən) istifadə etmək və intensiv idmandan sonra dərhal duş almaq bu həşəratların diqqətini azaltmağın ən effektiv yollarıdır.

Səkinə Yusifova/Citypost.az