Ölkələrin qızıl ehtiyatları harada saxlanılır? – Başqa dövlətin xəzinəsində olan milli sərvət
Maraqlı 05 Avqust 2026, 12:07
1613
Qızıl əsrlərdir ki, dövlətlərin maliyyə sabitliyinin, iqtisadi müstəqilliyinin və krizis anlarında ən etibarlı sığınacağının rəmzi hesab olunur. Mərkəzi banklar milli valyutanı dəstəkləmək və qlobal iqtisadi tərəddüdlərdən qorunmaq üçün tonlarla qızıl ehtiyatı toplayırlar. Lakin bir çox insanı təəccübləndirən əsas məqam odur ki, ölkələrin sahib olduğu bu milli sərvətin böyük bir hissəsi öz sərhədləri daxilində deyil, minlərlə kilometr uzaqda — başqa dövlətlərin yeraltı xəzinələrində saxlanılır.
Citypost.az xəbər verir ki, dünyanın ən böyük qızıl saxlanma mərkəzi ABŞ-ın Nyu-York şəhərində yerləşən Federal Ehtiyat Bankı (FED) və məşhur Fort Noksdur(Fort Knox). Bir çox Avropa və Asiya ölkələri, eləcə də beynəlxalq maliyyə təşkilatları öz qızıl külçələrinin böyük hissəsini Nyu-York FED-in Manhettendəki yerin 24 metr dərinliyində yerləşən xüsusi bunkerlərində saxlayırlar. Bununla yanaşı, Böyük Britaniya Mərkəzi Bankı (Bank of England) və İsveçrə Milli Bankı da qlobal dərəcədə ən çox etibar edilən qızıl saxlanc mərkəzləri sırasındadır.
Ölkələrin öz qızıllarını başqa dövlətlərə etibar etməsinin arxasında həm tarixi, həm də strateji-iqtisadi səbəblər dayanır. İkinci Dünya Müharibəsi dövründə Avropa dövlətləri öz qızıl ehtiyatlarını işğal riskindən qorumaq üçün ABŞ və Böyük Britaniyaya daşımışdılar. İqtisadi baxımdan isə qızılın London və Nyu-York kimi qlobal finans mərkəzlərində saxlanılması beynəlxalq ticarət əməliyyatlarını, valyuta mübadiləsini və girov əməliyyatlarını saniyələr ərzində həyata keçirməyə imkan verir. Qızılı fiziki olaraq ölkədən-ölkəyə daşımaq nəhəng nəqliyyat və təhlükəsizlik xərcləri tələb etdiyi halda, bu mərkəzlərdə saxlanılan qızılın mülkiyyət hüququ sadəcə sənəd üzərində dəyişdirilir.
Lakin son illərdə dəyişən geosiyasi reallıqlar, sanksiya riskləri və qlobal etibarsızlıq fonunda bir çox dövlət öz milli sərvətlərini vətənə qaytarmaq (repatriasiya) prosesinə başlayıb. Almaniya, Hollandiya, Avstriya və Türkiyə kimi ölkələr ABŞ və Böyük Britaniyadakı qızıl ehtiyatlarının böyük bir hissəsini mərhələli şəkildə öz Mərkəzi Banklarının anbarlarına gətiriblər.
Qızıl ehtiyatlarının harda saxlanılması məsələsi sadəcə maliyyə loqistikası deyil, həm də birbaşa milli təhlükəsizlik və suverenlik məsələsidir. Qlobal böhranlar dərinləşdikcə, dövlətlər başqa ölkələrin xəzinələrinə etibar etməkdənsə, öz fiziki nəzarətləri altında olan daxili ehtiyatlarını gücləndirməyə üstünlük verirlər.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ev şəraitində təbii maya ilə çörək bişirmək qaydası
Ev şəraitində təbii maya ilə çörək bişirmək sağlam qidalanmaya üstünlük verənlərin son dövrlərdə ən çox müraciət etdiyi, diqqət tələb edən əyləncəli prosesdir. Sənaye mayalarından fərqli olaraq, un ilə suyun fermentasiyası nəticəsində əldə olunan təbii maya çörəyin həzmini asanlaşdırır, ona xüsusi ətir, dad və kəfkirvari daxili struktur bəxş edir. Əsl xəmir xörəyi keyfiyyətində, xırtıldayan qabıqlı təbii çörək hazırlamaq üçün müəyyən mərhələlərə, porsiya nisbətlərinə dəqiqliklə riayət etmək lazımdır.Citypost.az xəbər verir ki, təbii mayalı çörəyin hazırlanması ilk növbədə mayanın aktivləşdirilməsi (yemlənməsi) ilə başlayır. Soyuducuda saxlanılan maya bişirmə günündən bir neçə saat öncə çıxarılır, bərabər nisbətdə un, ilıq su əlavə edilərək köpüklənənədək, həcmi iki...
14 Avqust 2026, 21:16
Balkonda tərəvəz yetişdirmək üçün lazım olan vasitələr
Balkonda tərəvəz yetişdirmək təbii, sağlam qidalara çıxış əldə etməklə yanaşı, asudə vaxtı səmərəli dəyərləndirməyin ən gözəl yollarından biridir. Şəhər mühitində kiçik bir sahəni yaşıl bağçaya çevirmək üçün düzgün avadanlıqlar, uyğun materiallar seçmək zəruridir. Balkon şəraitində bol, keyfiyyətli məhsul götürmək prosesə hazırlıq mərhələsində lazım olan vasitələrin tam, doğru təmin edilməsindən birbaşa asılıdır.Citypost.az xəbər verir ki, balkonda tərəvəzçilik üçün ilk vacib vasitə bitkilərin kök sisteminə uyğun dibçəklər, dibçək altlıqlarıdır. Dərin kök atan pomidor, bibər, badımcan kimi tərəvəzlər üçün ən azı 10-15 litrlik böyük tutumlu qablar, göyərti, turp, çiyələk üçün isə daha dayaz yeşiklər seçilməlidir. Dibçəklərin alt hissəsində artıq suyun axması üçün drenaj...
14 Avqust 2026, 20:10
Keyfiyyətli filmi zəif filmdən fərqləndirən amillər
Mütəxəssislər kinematoqrafiya sənətində keyfiyyətli filmi zəif nümunələrdən ayıran əsas meyarların yalnız yüksək büdcə və ya vizual effektlərdən ibarət olmadığını bildirirlər. Bir filmin dəyəri onun ssenari strukturu, aktyor oyunu, rejissor baxışı, texniki elementlərin harmoniyasından asılıdır. Böyük xərclərlə ərsəyə gələn layihələr bəzən məzmunsuzluq səbəbindən uğursuzluğa düçar olduğu halda, aşağı büdcəli müstəqil filmlər dərin fəlsəfi mahiyyəti ilə sənət incisinə çevrilə bilir.Citypost.az xəbər verir ki, keyfiyyətli ekran əsərini fərqləndirən birinci vacib amil möhkəm, məntiqi baxımdan tam işlənilmiş ssenaridir. Yaxşı filmdə süjet xətti ziddiyyətlərdən uzaq olur, personajların xarakterik inkişafı (arkı) inandırıcı şəkildə təqdim edilir. Dialoqlar təbii səslənir, tamaşaçıya süni şəkildə mesaj vermək əvəzinə hissləri hadisələrin...
14 Avqust 2026, 19:55
Düzgün günəş kremi seçimi: SPF göstəriciləri nə deməkdir?
Mütəxəssislər günəş şüalarının dəri sağlamlığına müsbət təsirləri ilə yanaşı, qorunmadan uzun müddət günəş altında qalmağın kəskin fəsadlar yaratdığını bildirirlər. Ultraviolə (UV) şüalar dərinin vaxtından əvvəl qocalmasına, ləkələrin tündləşməsinə, hətta xərçəng riskinin artmasına gətirib çıxarır. Dərini bu zərərli faktorlardan qorumağın ən effektiv yolu mövsümdən asılı olmayaraq düzgün günəş kremindən müntəzəm istifadə etməkdir. Doğru məhsul seçmək üçün ilk növbədə kremlərin üzərindəki göstəricilərin mənasını düzgün anlamaq lazımdır.Citypost.az xəbər verir ki, məhsulların üzərində tez-tez rast gəlinən SPF (Sun Protection Factor) göstəricisi kremin ultrabənövşəyi UVB şüalarına qarşı qoruma dərəcəsini ifadə edir. Bu göstərici dərinin günəş altında qızarmadan, yanmadan nə qədər müddət qala biləcəyini göstərir. Məsələn,...
14 Avqust 2026, 17:00
Məşqdən sonra əzələ ağrılarını azaltmağın yolları
Məşqdən sonra yaranan əzələ ağrıları fiziki yüklənmə zamanı əzələ liflərində mikro-zədələnmələrin yaranması, orqanizmdə maddələr mübadiləsi qalıqlarının toplanması nəticəsində ortaya çıxır. Gecikmiş əzələ ağrısı kimi tanınan bu hal adətən idmandan 24-48 saat sonra kəskinləşir. Düzgün bərpa üsullarından istifadə etmək bədənin yenilənməsini sürətləndirir, narahatlığı azaldır, növbəti məşqlərə daha hazır olmağa imkan verir.Citypost.az xəbər verir ki, əzələ ağrılarını yüngülləşdirməyin birinci effektiv yolu məşqdən dərhal sonra soyuma hərəkətləri, yüngül gərmə (stretçinq) məşqləri etməkdir. Bu hərəkətlər gərginləşmiş əzələləri rahatladır, toxumalarda qan dövranını yaxşılaşdıraraq laktat turşusunun kənarlaşdırılmasını asanlaşdırır. Məşqdən sonra ilıq duş qəbul etmək, zədələnmiş nahiyələrə masaj rulları (foam roller) ilə yüngül təzyiq göstərmək əzələ düyünlərini...
14 Avqust 2026, 16:37
Xarici dili müstəqil şəkildə öyrənməyin effektiv sübut olunmuş metodu
Xarici dili müstəqil şəkildə öyrənmək düzgün metodologiya seçildikdə kurslara, fərdi müəllimlərə ehtiyac qalmadan yüksək nəticə əldə etməyə imkan verir. Müasir dilçilikdə effekti elmi şəkildə sübut olunmuş ən uğurlu üsul "Kontekstual immersion" (dil mühitini süni yaratma) və "Aralıqla təkrar" (Spaced Repetition) texnikalarının sintezidir. Bu metod dili qrammatik qaydaların mexaniki əzbərlənməsi ilə deyil, orqanik şəkildə, beynin təbii mənimsəmə mexanizminə uyğun öyrənməsini təmin edir.Citypost.az xəbər verir ki, effektiv öyrənmə prosesinin birinci əsas sütunu şüurlu dinləmə, oxuma vərdişidir. Öyrənilən dildə alt yazılı videolar izləmək, sadə səviyyəli podkastlar dinləmək, qısa mətnlər oxumaq beynin yeni sözləri kontekst daxilində qavramasına kömək edir. Sözləri tək-tək əzbərləmək əvəzinə tam...
14 Avqust 2026, 14:00
