"Qaranlıq triada" şəxsiyyət tipi: İş yerində uğur qazanmış kimi görünən psixopatları necə tanımalı?
Cəmiyyət 05 Avqust 2026, 11:00
1504
Müasir korporativ dünyada karyera pillələrini sürətlə dırmaşan, yüksək özünəinamı və xarizması ilə diqqət çəkən bəzi rəhbərlər və ya əməkdaşlar ilk baxışdan ideal peşəkar təsiri bağışlayırlar. Lakin bu parıltılı maskanın arxasında həmkarlarının əməyini mənimsəyən, kollektivi manipulyasiya edən və şirkət resurslarını şəxsi maraqları üçün istismar edən qaranlıq xarakterlər gizlənə bilər. Psixologiyada "Qaranlıq triada" (Dark Triad) adlandırılan bu şəxsiyyət tipi, iş yerində böyük uğur qazanmış kimi görünən, lakin əslində ətrafındakı mühiti zəhərləyən peşəkar psixopatları xarakterizə edir.
Citypost.az xəbər verir ki, psixoloqlar "Qaranlıq triada" tərkibinə üç zərərli şəxsiyyət pozuntusunun birləşməsini daxil edirlər: Narsisizm (aşırı özünübəyənmə və heyranlıq tələbi), Makiavellizm (şəxsi mənfəət üçün hər şeyi mübah sayanlar və hiyləgərlər) və Subklinik Psixopatiya (empatiya hissiyyatın olmaması, soyuqqanlılıq və peşmanlıq duymamaq). İş mühitində bu xüsusiyyətlərə malik şəxslər kənardan qətiyyətli, cəsarətli və lider kimi qəbul edilsələr də, onların bütün hərəkətləri yalnız şəxsi ambisiyalarına xidmət edir. Onlar risk almaqdan çəkinmir və emosional baxımdan təsirlənmədikləri üçün böhran anlarında soyuqqanlı görünməyi bacarırlar.
Kollektivdə bu cür "korporativ psixopatları" ifşa edən bir neçə əsas davranış modeli var. Onlar adətən tabeliyində olan şəxslərin uğurlarını öz adlarına çıxarmaqda, başqalarının zəif tərəflərindən istifadə edərək komandada ədavət yaratmaqda və rəhbərlik qarşısında tamamilə fərqli, müsbət sima göstərməkdə ustalaşıblar. Empatiya hissləri olmadığı üçün həmkarlarının emosional gərginliyi və ya iş yükü onları zərrə qədər narahat etmir. "Qaranlıq triada" nümayəndələri üçün insan faktoru yalnız məqsədə çatmaq üçün istifadə olunan bir vasitədir.
İş yerində bu tipli insanlarla effektiv mübarizə aparmaq üçün ilk növbədə onların davranışlarını hissi deyil, faktlar əsasında qiymətləndirmək lazımdır. Onlarla ünsiyyəti mümkün qədər rəsmi və yazılı şəkildə (e-poçt, rəsmi tapşırıqlar) saxlamaq, şəxsi sərhədləri qorumaq və manipulyasiya cəhdlərinə qarşı emosional reaksiya verməmək ən etibarlı müdafiə üsuludur. Şirkətlərin insan resursları şöbələri korporativ mədəniyyətdə yalnız nəticəyə deyil, həm də komandadakı sağlam emosional mühitə və etik dəyərlərə diqqət yetirməklə bu "ziyanverici liderlərin" qarşısını ala bilərlər.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Ucarda yük maşını aşıb, avtomobildə olan pomidor-xiyar yola dağılıb - FOTO
Ucarda yük maşını aşıb.APA- nın yerli bürosunun xəbərinə görə, hadisə Bakı- Qazax magistralının rayonun Qaracallı kəndindən keçən hissəsində baş verib.Belə ki, hərəkətdə olan pomidor və xiyarla yüklənmiş yük maşını idarəetmədən çıxaraq yolun hərəkət hissəsinə aşıb. Nəticədə yola dağılmış yük avtomobillərin hərəkətində çətinlik yaradıb.
16 Avqust 2026, 20:35
Bakıda bəzi marşrutların aralıq dayanacaq məntəqələrinin yerləri dəyişdirilib
M1, M2 və M3 nömrəli ekspres marşrutların “28 May” Nəqliyyat Mübadilə Mərkəzində təhlükəsiz hərəkətinin təmin edilməsi və avtobus sıxlığının azaldılması məqsədilə mərkəzə daxil olan 2, 10, 20 və 88A nömrəli marşrutların aralıq dayanacaq məntəqələrinin yerləri dəyişdirilib.Bu barədə AYNA-dan məlumat verilib.Məlumata görə,Dəyişikliklər belədir:2 nömrəli marşrut:“Dərnəgül” m/st istiqamətində: Puşkin küçəsi, Muğan bağının qarşısı;Bakı Beynəlxalq Avtovağzal Kompleksi istiqamətində: Puşkin küçəsi, Səməd Vurğun bağının qarşısı.10 nömrəli marşrut:Bakı Ağ Şəhər istiqamətində: Puşkin küçəsi, Muğan bağının qarşısı.20 nömrəli marşrut:Qaraçuxur qəsəbəsi istiqamətində: Puşkin küçəsi, Muğan bağının qarşısı.88A nömrəli marşrut:Bakı Ağ Şəhər istiqamətində: Puşkin küçəsi Muğan bağının qarşısı;“Azadlıq prospekti” m/st istiqamətində: Puşkin küçəsi, Səməd Vurğun bağının qarşısı....
16 Avqust 2026, 14:12
Çimərlikdə külək əsəcək
Abşeron çimərliklərində gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən xəbərə görə, avqustun 17-də mülayim şimal-qərb küləyi əsəcək.Dəniz suyunun temperaturu:Şimal çimərliklərində: (Sumqayıt, Novxanı, Pirşağı, Nardaran, Bilgəh, Zaqulba) 24-25,Cənub çimərliklərində: (Türkan, Hövsan, Sahil, Şıx) 25-26 dərəcə isti olacaq.
16 Avqust 2026, 13:54
Bakıda külək əsəcək, rayonlarda leysan yağacaq - PROQNOZ
Avqustun 17-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin əsasən yağmursuz olacağı gözlənilir. Mülayim şimal-qərb küləyi əsəcək.Havanın temperaturu gecə 22-25° isti, gündüz 28-31° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 759 mm civə sütunu təşkil edəcək. Nisbi rütubət gecə 70-75%, gündüz 50-60 % olacaq.Azərbaycanın rayonlarında bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə qısamüddətli leysan xarakterli olacağı, şimşək çaxacağı ehtimalı var. Gündüz tədricən kəsiləcək. Gecə və səhər bəzi dağlıq ərazilərdə arabir duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək.Havanın temperaturu gecə 20-25° isti, gündüz 30-34° isti, dağlarda gecə 12-17° isti, gündüz 20-25° isti olacaq....
16 Avqust 2026, 13:38
Xanımına onu aradan götürəcəklərini deyibmiş...
Qarabağ problemi başlayanda Rəşid Behbudov ərazi məsələləri üstündə Mixail Qorbaçovla dalaşır və erməni tarixinin uydurma olduğunu sübut etməkdən ötrü həmin kaseti ona verir. Bundan sonra Ali Sovetdən uzaqlaşdırılan Rəşid Behbudov hər il getdiyi tibbi komissiyanın müalicələrinə buraxılmır. Onun səhhətində, xüsusən də böyrəklərində problemlər yaranır.Rəşid Behbudov sonralar xəstəxanada yatanda xanımına deyib ki, kaset məsələsinə görə onu aradan götürəcəklər. Sonralar Şaumyanın Bakıda basdırıldığı iddia olunan yerdə işlər aparılan zaman bu işlə məşğul olan insanlar deyirlər ki, “biz Rəşidə inanmadıq. O, haqlı idi”. Meyitlərin tibbi ekspertizası zamanı Şamuyanın cəsədini orada tapılmır.Atamın böyrəyini əməliyyat etməli idilər. Anamla mən səhər saat 9-da Moskvada Kremlin xəstəxanasında...
15 Avqust 2026, 21:36
"AZADLIQ və ANARXİYA"
İnsanın ən təhlükəli parçalanması güzgüdə görünmür. İnsan bəzən zahirən tamamilə normal həyat yaşayır: işləyir, gülür, danışır, ailə qurur, sosial şəbəkələrdə xoşbəxt şəkillər paylaşır, özünü azad və müstəqil hesab edir. Lakin bütün bunların arxasında daha dərin bir sual gizlənir: insan həqiqətən öz həyatını yaşayır, yoxsa ona yaşamalı olduğu həyatın rolunu oynayır? Bəzən insanın daxilində bir-birinə zidd iki ayrı istiqamət yaranır. Bir tərəfi sevgi, ailə, sədaqət və mənəvi bağlılıq istəyir, digər tərəfi isə heç kimə borclu olmadığını, heç kim üçün dəyişməməli olduğunu, həyatın yalnız şəxsi arzular üzərində qurulmalı olduğunu söyləyir. Bir tərəf ailə istəyir, digər tərəf ailəni azadlığın qarşısında maneə kimi görür....
15 Avqust 2026, 21:29
