"Qaranlıq triada" şəxsiyyət tipi: İş yerində uğur qazanmış kimi görünən psixopatları necə tanımalı?
Cəmiyyət 05 Avqust 2026, 11:00
388
Müasir korporativ dünyada karyera pillələrini sürətlə dırmaşan, yüksək özünəinamı və xarizması ilə diqqət çəkən bəzi rəhbərlər və ya əməkdaşlar ilk baxışdan ideal peşəkar təsiri bağışlayırlar. Lakin bu parıltılı maskanın arxasında həmkarlarının əməyini mənimsəyən, kollektivi manipulyasiya edən və şirkət resurslarını şəxsi maraqları üçün istismar edən qaranlıq xarakterlər gizlənə bilər. Psixologiyada "Qaranlıq triada" (Dark Triad) adlandırılan bu şəxsiyyət tipi, iş yerində böyük uğur qazanmış kimi görünən, lakin əslində ətrafındakı mühiti zəhərləyən peşəkar psixopatları xarakterizə edir.
Citypost.az xəbər verir ki, psixoloqlar "Qaranlıq triada" tərkibinə üç zərərli şəxsiyyət pozuntusunun birləşməsini daxil edirlər: Narsisizm (aşırı özünübəyənmə və heyranlıq tələbi), Makiavellizm (şəxsi mənfəət üçün hər şeyi mübah sayanlar və hiyləgərlər) və Subklinik Psixopatiya (empatiya hissiyyatın olmaması, soyuqqanlılıq və peşmanlıq duymamaq). İş mühitində bu xüsusiyyətlərə malik şəxslər kənardan qətiyyətli, cəsarətli və lider kimi qəbul edilsələr də, onların bütün hərəkətləri yalnız şəxsi ambisiyalarına xidmət edir. Onlar risk almaqdan çəkinmir və emosional baxımdan təsirlənmədikləri üçün böhran anlarında soyuqqanlı görünməyi bacarırlar.
Kollektivdə bu cür "korporativ psixopatları" ifşa edən bir neçə əsas davranış modeli var. Onlar adətən tabeliyində olan şəxslərin uğurlarını öz adlarına çıxarmaqda, başqalarının zəif tərəflərindən istifadə edərək komandada ədavət yaratmaqda və rəhbərlik qarşısında tamamilə fərqli, müsbət sima göstərməkdə ustalaşıblar. Empatiya hissləri olmadığı üçün həmkarlarının emosional gərginliyi və ya iş yükü onları zərrə qədər narahat etmir. "Qaranlıq triada" nümayəndələri üçün insan faktoru yalnız məqsədə çatmaq üçün istifadə olunan bir vasitədir.
İş yerində bu tipli insanlarla effektiv mübarizə aparmaq üçün ilk növbədə onların davranışlarını hissi deyil, faktlar əsasında qiymətləndirmək lazımdır. Onlarla ünsiyyəti mümkün qədər rəsmi və yazılı şəkildə (e-poçt, rəsmi tapşırıqlar) saxlamaq, şəxsi sərhədləri qorumaq və manipulyasiya cəhdlərinə qarşı emosional reaksiya verməmək ən etibarlı müdafiə üsuludur. Şirkətlərin insan resursları şöbələri korporativ mədəniyyətdə yalnız nəticəyə deyil, həm də komandadakı sağlam emosional mühitə və etik dəyərlərə diqqət yetirməklə bu "ziyanverici liderlərin" qarşısını ala bilərlər.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Müəllim olmaq istəyənlər üçün vakansiya seçimi başladı
Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsabiqədə vakansiya seçiminin ilk mərhələsinə start verilir.Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyindən verilən məlumata görə, avqustun 5-i saat 11:00-dan etibarən vakant yerlərin seçimi mərhələsi başlayacaq.İlkin mərhələdə test imtahanında müəyyən edilmiş keçid balını toplamış şəhid ailəsi üzvlərinə vakant yer seçmək imkanı yaradılacaq.Bildirilib ki, namizədlər elektron ərizə vasitəsilə maksimum 8 vakant vəzifə seçə bilərlər. Yerləşdirmə zamanı namizədin seçdiyi vakansiyaların ardıcıllığı əsas götürüləcək.Qeyd olunub ki, vakant yerə yerləşdirildikdən sonra həmin vəzifədən imtina edən şəxslər növbəti vakansiya seçim mərhələlərində iştirak edə bilməyəcəklər.Növbəti mərhələlərdə yaşayış yerinə uyğun həvəsləndirmə tədbirləri tətbiq olunan ümumi təhsil müəssisələri üzrə və daha sonra ümumi vakansiya...
05 Avqust 2026, 11:30
Zahid Oruc: "Xaricdə yaşayan siyasi miqrantlardan casus şəbəkəsi kimi istifadə olunur"...
Son illərdə Azərbaycanın təhlükəsizlik mühiti göstərir ki, ölkəmizə qarşı təsir mexanizmləri klassik casusluq fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır. Radikal dini qruplar, informasiya şəbəkələri, xaricdə yaşayan siyasi mühacirlər, sosial media platformaları və müxtəlif qeyri-hökumət strukturları üzərindən həyata keçirilən əlaqəli təsir əməliyyatları hibrid müharibənin yeni elementlərinə çevrilib. Əməliyyat məkanı kimi Avropada yaşayan azərbaycanlı siyasi mühacirlərin fəaliyyət qərargahların yaradılması və onların müxtəlif siyasi kampaniyalarda istifadə olunması ayrıca təhlükəsizlik problemidir. Azərbaycanın son illərdə əldə etdiyi siyasi, hərbi və diplomatik uğurlar, xüsusilə də ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpası ölkəmizə qarşı istifadə olunan təsir vasitələrinin xarakterini də dəyişdirib. Əgər əvvəl əsas diqqət hərbi-siyasi təzyiqlərə yönəlirdisə, indi informasiya mühiti, sosial şəbəkələr, beynəlxalq media və xaricdə fəaliyyət göstərən müxtəlif siyasi qruplar üzərindən təsir...
04 Avqust 2026, 20:32
Bu tarixdən etibarən havalar DƏYİŞİR - İstilər bitir
Azərbaycanda müşahidə olunan isti hava şəraitinin nə vaxt dəyişəcəyi ilə bağlı suallar davam edir.Citypost.az bildirir ki, mövzu ilə bağlı Ajans.az-a danışan AMEA-nın Coğrafiya İnstitutunun şöbə müdiri Ənvər Əliyev bildirib ki, xalq arasında “yayın yarısı” kimi tanınan dövrə yaxınlaşılır və bundan sonra gecələrin daha sərin keçməsi gözlənilir.Onun sözlərinə görə, ayın 5-6-sı, 6-7-si arası yayın yarısı hesab olunur. El arasında buna "quyruq dondu" deyirlər. Bundan sonra gecələr sərinləşir, şeh düşür. Gecələr sərin olanda insanlar rahat yatır, gündüz də özlərini daha gümrah hiss edirlər.Mütəxəssis hesab edir ki, hazırkı kəskin istilər uzun çəkməyəcək:“Mənə elə gəlir ki, bir neçə gündən sonra artıq hava tədricən düzələcək....
04 Avqust 2026, 18:42
Azərbaycan neftinin qiyməti ucuzlaşdı
Dünya bazarlarında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin qiymətində eniş qeydə alınıb.Citypost.az xəbər verir ki, CIF bazisi üzrə "Azeri Light" markalı neftin bir barelinin qiyməti 5,14 ABŞ dolları və ya 5,05% azalaraq 96,73 ABŞ dollarına düşüb.Bundan əvvəl Azərbaycan neftinin bir bareli 101,87 ABŞ dollarına satılırdı.Qeyd edək ki, 2026-cı il üçün Azərbaycanın dövlət büdcəsində "Azeri Light" markalı neftin orta ixrac qiyməti bir barel üçün 65 ABŞ dolları səviyyəsində götürülüb./Milli.Az...
04 Avqust 2026, 11:33
Azərbaycanda sığorta olunanların və sığortalıların uçotu qaydası təsdiq edilib
Nazirlər Kabineti "Sığortalıların təqdim etdiyi məlumatlar əsasında sığorta olunanların və sığortalıların sığortaçıda uçotu Qaydası"nı təsdiqləyib.Citypost.az "Report"a istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı baş nazir Əli Əsədov yeni qərar imzalayıb.Qərara əsasən, sığortalının sığortaçıda qeydə alınan uçot məlumatları aşağıdakılardır:- sığortalının adı;- vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsi (VÖEN) və verilmə tarixi;- sığortalının hüquqi, faktiki ünvanı və əlaqə nömrəsi;- sığortalıya münasibətdə icbari sığortanın təmin edilməsinin Fond tərəfindən həyata keçirilməsinə başlandığı tarix;- sığortalının yenidən təşkili və ləğv edilməsi tarixləri barədə məlumat;- sığorta haqları üzrə büdcə ilinin əvvəlinə hesablanmış, ödənilmiş və qalıq (olduğu halda) məbləğlər;- artıq ödənilmiş sığorta haqqı;- sığortalının yenidən təşkil olunması nəticəsində hüquqi varis kimi...
04 Avqust 2026, 10:31
Bu tarixlərdə 8 gün iş OLMAYACAQ —TƏQVİM
2026-cı ilin sentyabr ayında Azərbaycanda çalışanlar üçün 8 qeyri-iş günü nəzərdə tutulur.Citypost.az xəbər verir ki, sentyabr ayının 6, 13, 20 və 27-si bazar günlərinə təsadüf etdiyindən, həmin tarixlər qeyri-iş günləri hesab olunur.Bundan əlavə, altıgünlük iş həftəsi ilə işləyənlər 4 gün istirahət edəcəklər.Beləliklə, 2026-cı ilin sentyabr ayında altıgünlük iş həftəsində çalışanlar üçün ümumilikdə 4 bazar günü və digər təqvim üzrə 2 istirahət günü olmaqla 8 qeyri-iş günü nəzərdə tutulur. (Ajans.az)...
04 Avqust 2026, 10:16
