Niyə təyyarədə pəncərə pərdələri enişdə açılmalıdır? – Aviasiya təhlükəsizliyinin sirri
Maraqlı 04 Avqust 2026, 17:29
487
Təyyarə ilə səyahət edərkən uçuşun ən kritik mərhələləri olan qalxma və eniş zamanı stüardessaların sərnişinlərdən tələb etdiyi bir neçə dəyişməz qayda var: təhlükəsizlik kəmərlərini bağlamaq, kreslonun kürək hissəsini dik vəziyyətə gətirmək və pəncərə pərdələrini qaldırmaq. Bir çox sərnişin üçün pəncərə pərdələrinin açıq saxlanılması sadəcə mənzərəni izləmək və ya formal bir prosedura kimi görünə bilər. Lakin aviasiya təhlükəsizliyi qaydalarının pərdəarxasında duran bu tələbin kökləri birbaşa insan həyatının xilas edilməsinə və fövqəladə vəziyyətlərə hazırlığa söykənir.
Citypost.az xəbər verir ki, aviasiya statistikasına və elmi tədqiqatlara əsasən, təyyarə qəzalarının və təhlükəli insidentlərin böyük əksəriyyəti məhz qalxma və eniş zamanı, yəni ilk 3 və son 8 dəqiqə ərzində baş verir. Hər hansı bir fövqəladə vəziyyət yarandıqda təyyarə heyətinin sərnişinləri təxliyə etmək üçün cəmi 90 saniyə vaxtı olur. Pəncərə pərdələrinin açıq olması həm salondakı stüardessalara, həm də sərnişinlərə təyyarənin xaricində ne baş verdiyini — mühərrikdə tüstü, yanğın və ya hər hansı zədələnmənin olub-olmadığını anında görməyə imkan yaradır. Bu da təxliyə zamanı hansı qəza çıxışlarının təhlükəsiz olduğunu yerindəcə müəyyənləşdirmək üçün hayati əhəmiyyət kəsb edir.
Bununla yanaşı, gözlərin işığa uyğunlaşması (adaptasiyası) məsələsi də bu qaydanın digər mühüm neyrofizioloji tərəfidir. Xüsusilə gecə uçuşları zamanı enişə keçərkən salondakı işıqların söndürülməsi və pərdələrin açılması sərnişinlərin gözlərini xarici qaranlığa və ya işıqlı mühitə öyrədir. Əgər qəza anında salonda işıqlar sönərsə və ya təyyarəni təcili tərk etmək lazım gələrsə, gözləri artıq xarici mühitin işığına alışmış sərnişinlər özlərini itirmədən, vaxt itirmədən və panikaya düşmədən təhlükəsiz zonaya qaçmağı bacarırlar.
Həmçinin oxuyun
Pəncərə pərdələrinin açılması yalnız salon içindəkilər üçün deyil, həm də kənardakı xilasedici briqadalar üçün vacib vizual kanaldır. Hər hansı qəza baş verərsə, çöldəki yanğınsöndürənlər və xilasedicilər təyyarənin pəncərələrindən içəridəki vəziyyəti, tüstünün səviyyəsini və köməyə ehtiyacı olan sərnişinlərin yerini aydın görə bilirlər. Məhz bu səbəbdən, stüardessanın pərdəni qaldırmaq xahişi sadə bir rəsmiyyət deyil, mümkün risklərə qarşı saniyələrlə ölçülən təhlükəsizlik zəncirinin ən vacib halqalarından biridir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Təzə yumurtanı bayatından necə ayırmalı? – Bir stəkan su ilə 5 saniyəlik test
Gündəlik qidalanmamızın ən vacib və zülalla zəngin məhsullarından biri olan yumurtanın təzəliyini müəyyən etmək sağlamlığımız üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Xüsusilə marketlərdən alınan və ya soyuducuda uzun müddət qalan yumurtaların xarab olub-olmadığını qabığını sındırmadan anlamaq bəzən çətin görünə bilər. Lakin qida təhlükəsizliyi mütəxəssislərinin və mətbəx ustalarının tez-tez müraciət etdiyi sadə bir fizika testi var. Cəmi bir stəkan su və 5 saniyə vaxt tələb edən bu test vasitəsilə yumurtanın təzəliyini tam dəqiqliklə təyin etmək mümkündür.Citypost.az xəbər verir ki, bu sadə sınağı həyata keçirmək üçün dərin bir qaba və ya stəkana soyuq su töküb yumurtanı ehtiyatla suyun içine buraxmaq kifayətdir. Əgər yumurta...
04 Avqust 2026, 16:58
Uşaqların kaprizlərinə qarşı doğru reaksiya: Valideynlərin etdiyi ən böyük səhv
Uşaq tərbiyəsində psixoloqları və valideynləri en çox düşündürən məsələlərdən biri də anidən baş qaldıran emosional böhranlar və kaprizlərdir. İctimai yerlərdə, mağazalarda və ya evdə uşağın ağlayaraq qışqırması, yerə yatması və ya istədiyini tələb etməsi bəzən valideynlər üçün böyük bir sınağa çevrilir. Uşaq psixologiyası sahəsində aparılan elmi tədqiqatlar göstərir ki, bu kritik anlarda böyüklərin verdiyi reaksiya uşağın gələcək emosional inkişafına və davranış modellərinin formalaşmasına birbaşa təsir göstərir.Citypost.az xəbər verir ki, valideynlərin bu cür vəziyyətlərdə etdiyi ən böyük səhv uşağın hisslərini inkar etmək, ona bağırmaq və ya sakitləşsin deyə dərhal istədiyini yerinə yetirməkdir. Psixoloqların fikrincə, kapriz anında uşağa "ağlama", "bura bax, ayıbdır"...
04 Avqust 2026, 15:32
Dünyanın ən bahalı ədviyyatı: Zəfəranı bu qədər dəyərli edən nədir?
Mətbəxlərdə "qırmızı qızıl" adı ilə tanınan zəfəran əsrlərdir ki, dünyanın ən bahalı və qiymətli ədviyyatı ünvanını qoruyub saxlayır. Qramı bəzən qiymətli metallarla yarışan bu nadir bitki sadəcə xüsusi ətri, özünəməxsus dadı və yeməklərə verdiyi bənövşəyi-qızılı rəngi ilə deyil, həm də mürəkkəb toplanma prosesi ilə diqqəti cəlb edir. Bəs bir çox mədəniyyətlərdə lüksün və zərifliyin rəmzi sayılan bu ədviyyatı bu qədər baha və əlçatmaz edən əsas faktorlar hansılardır?Citypost.az xəbər verir ki, zəfəranın yüksək dəyərinin arxasında duran ən böyük səbəb onun inanılmaz dərəcədə ağır və həssas insan əməyi tələb etməsidir. Zəfəran bitkisinin (Crocus sativus) hər bir çiçəyində sadəcə üç ədəd incə, qırmızı...
04 Avqust 2026, 14:47
Bədən dilinin gizli kodları: Qarşınızdakı insanın yalan danışdığını göstərən 3 əlamət
Gündəlik həyatımızda və sosial münasibətlərimizdə ünsiyyətin böyük bir hissəsi şifahi sözlərlə deyil, qeyri-verbal, yəni bədən dili siqnalları vasitəsilə ötürülür. İnsanlar sözlərlə həqiqəti gizlətməyə və ya faktları təhrif etməyə çalışsalar da, şüuraltı səviyyədə bədənin verdiyi reaksiyaları tam nəzarətdə saxlamaq demək olar ki, qeyri-mümkündür. Psixoloqların və neyrobioqrafik tədqiqatçıların uzunmüddətli müşahidələrinə əsasən, yalan söyləyən şəxsin bədən dili onun həqiqi fikirlərini büruzə verən müəyyən gizli mikro-siqnallar ötürür. Citypost.az xəbər verir ki, qarşınızdakı insanın dürüst olmadığını göstərən ilk və ən qabarıq elmi əlamət göz təması və baxış istiqamətindəki qeyri-adi dəyişikliklərdir. İnsan yalan uydurarkən beynin vizual xatırlama mərkəzi deyil, təxəyyül və yaradıcılıq zonaları aktivləşir ki, bu da...
04 Avqust 2026, 14:15
Kofenin yanına niyə bir stəkan su verilir? – Əsl kofe mədəniyyətinin pərdəarxası
Kafelərdə və ya restoranlarda kofe sifariş edərkən yanında bir stəkan sərin suyun təqdim olunması bir çoxları üçün sadəcə estetik bir ritual və ya vizual təqdimat kimi görünə bilər. Lakin əsrllərlə formalaşan kofe mədəniyyətinin pərdəarxasında duran bu vərdişin kökləri həm elmi, həm gastronomik, həm də tarixi səbəblərə söykənir. Qədim Osmanlı saray mədəniyyətindən Avropanın məşhur kofe evlərinə qədər uzanan bu ənənə, əslində kofedən maksimum həzz almaq və orqanizmin sağlamlığını qorumaq üçün düşünülmüş incə bir detal rolunu oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, elmi və gastronomik baxımdan kofenin yanında su içməyin ən əsas səbəbi daddan tam həzz almaqla bağlıdır. Kofe içməzdən əvvəl bir neçə qurtum...
04 Avqust 2026, 12:00
Elektromobillər həqiqətən ekolojidirmi? – Batareya istehsalının görünməyən tərəfi
Son illərdə karbohidrogen yanacağı ilə çalışan avtomobillərin yerini almağa başlayan elektromobillər (EV) "sıfır emissiya" və "ekoloji təmiz nəqliyyat" şüarları ilə təqdim olunur. İşlənmiş qaz borusunun olmaması və hərəkət zamanı atmosferə zərərli qazlar buraxmaması elektrikli nəqliyyat vasitələrini yaşıl gələcəyin əsas rəmzinə çevirib. Lakin ekoloqlar və mühəndislər məsələyə yalnız avtomobilin istifadəsi mərhələsindən deyil, tam həyat dövrü (Life Cycle Assessment) baxımından yanaşdıqda həqiqətin daha mürəkkəb olduğunu bildirirlər. Elektromobillərin ekoloji təmizliyi barədə sual yaradan ən böyük amil isə onların ürəyi hesab olunan litium-ion batareyalarının istehsalı və bu prosesin görünməyən ekoloji yüküdür.Citypost.az xəbər verir ki, batareya istehsalı üçün tələb olunan litium, kobalt, nikel və manqan...
04 Avqust 2026, 09:12
