Böyrək sağlamlığını qoruyan ən sadə qida
Tibb 06 Avqust 2026, 09:29
421
İnsan orqanizminin ən kritik süzgəci sayılan böyrəklər hər gün təxminən 180 litr qanı süzərək zərərli maddələri, toksinləri və artıq mayeni bədəndən kənarlaşdırır. Müasir dövrdə düzgün olmayan qidalanma, həddindən artıq duz qəbulu, az su içmək və xroniki stres bu həyati orqanın yükünü dəfələrlə artırır. Bir çox insan böyrək sağlamlığını qorumaq üçün bahalı dərmanlara və ya mürəkkəb detoks proqramlarına müraciət etsə də, nefrologiya və fitoterapiya mütəxəssislərinin fikrincə, cavab çox vaxt gündəlik süfrələrimizdə yer alan sadə göyərtilərdə və xüsusilə onların toxumlarında gizlənir.
Citypost.az xəbər verir ki, böyrək toxumlarını təmizləmək və süzgəc funksiyasını bərpa etmək üçün təbiətin təqdim etdiyi ən güclü və əlçatan vasitələrdən biri cəfəri, keşniş və şüyüd toxumalarıdır. İllərdir sadəcə yeməklərə dad verən vasitə kimi baxdığımız bu göyərtilər və onların toxumaları bioaktiv birləşmələrlə — xüsusilə apigenin, apiol və luteolin kimi güclü flavonoidlərlə zəngindir. Bu maddələr böyrəklərdə toplanan duz çöküntülərinin və ilkin qum zərrəciklərinin yuyulub kənarlaşdırılmasında mühüm rol oynayır.
Cəfəri toxumu və ya yarpaqlarının dəmləməsi təbii diuretik (sidikqovucu) təsirə malikdir. Süni sidikqovuculardan fərqli olaraq, bu təbii bitkilər bədəndən mineral (xüsusilə kalium) itkisinə səbəb olmadan böyrəklərin qan axınını və süzmə sürətini artırır. Neytral pH balansını qoruyaraq böyrək borucuqlarında oksalat və oksalat turşusu kristallarının (daşların) çökəməsinin qarşısını alır. Eyni zamanda tərkibindəki yüksək antioksidantlar böyrək hüceyrələrini (nefronları) oksidativ stresdən və iltihabi proseslərdən qoruyur.
Digər bir diqqətçəkən toxuma isə qabaq (balqabaq) toxumasıdır. Sink, maqnezium və doymamış yağ turşuları ilə zəngin olan balqabaq toxumu sidik çıxarıcı yolların tonusunu saxlayır, böyrək daşlarının əmələ gəlmə riskini kəskin şəkildə azaldır və sidik kisəsi əzələlərini gücləndirir. Bu toxumlarını gündəlik rasiona müntəzəm əlavə edilməsi böyrək toxumlarının mikro-səviyyədə təmizlənməsinə və toxuma zədələnmələrinin bərpasına dəstək verir.
Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, hər bir təbii vasitədə olduğu kimi, bitki toxumlarından istifadə edərkən də ölçünü saxlamaq vacibdir. Xüsusilə xroniki böyrək çatışmazlığı olan və ya ağır böyrək daşı müalicəsi keçən şəxslər bu cür fitoterapiya üsullarını tətbiq etməzdən əvvəl həkim-nefrologla məsləhətləşməlidirlər.
Böyrəklərimizi qorumaq üçün möcüzəvi vasitələr axtarmağa ehtiyac yoxdur. Gün ərzində kifayət qədər təmiz su içmək, duz qəbulunu azaltmaq və süfrəmizdəki cəfəri, şüyüd, kərəviz və balqabaq kimi bitkilərin və onların toxumlarının gücündən yararlanmaq böyrək sağlamlığınızı uzun illər boyu qorumağın ən sadə, təbii və elmi əsaslı yoludur.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Smartfonun ekran işığını tam söndürmək gözü qoruyurmu? – Qaranlıqda oxumağın görməyə təsiri
Gecə saatlarında, xüsusilə işıqlar söndükdən sonra smartfondan istifadə etmək müasir insanın ən geniş yayılmış vərdişlərindən birinə çevrilib. Bir çox istifadəçi gözlərini qorumaq və ya yorğunluğu azaltmaq məqsədilə ekranın parlaqlığını maksimum dərəcədə endirir, hətta "gecə rejimi" (Dark Mode) funksiyasını aktivləşdirir. İlk baxışda işığı tam söndürməyin gözləri parlaq şüalardan qoruduğu düşünülsə də, oftalmologiya və neyrobiologiya mütəxəssislərinin xəbərdarlıqları tamamilə əks mənzərəni ortaya qoyur: zifiri qaranlıqda minimum parlaqlıqla belə ekrana baxmaq göz sağlamlığı üçün ciddi risklər yaradır.Citypost.az xəbər verir ki, qaranlıq mühitdə smartfona baxarkən insan gözündə mürəkkəb fizioloji proseslər baş verir. İşıq azaldıqca göz bəbəyi (pupil) daha çox işıq toplamaq üçün avtomatik olaraq genişlənir....
06 Avqust 2026, 09:04
Ac qarına meyvə yemək faydalıdır, yoxsa zərərli?
Gündəlik qidalanmada meyvələrin nə vaxt və necə istehlak edilməsi ilə bağlı sosial mediada və sağlamlıq bloqlarında bir-birinə zidd bir çox iddialara rast gəlinir. Ən geniş yayılmış miflərdən biri odur ki, meyvəni mütləq ac qarına yemək lazımdır, əks halda o, mədədəki digər qidalarla qarışaraq çürüyür, qıcqırırvə həzm sistemini zəhərləyir. Lakin aparılan araşdırmalar bu iddiaların tamamilə yanlış olduğunu və mədənin həzm mexanizminin necə işlədiyini nəzərə almadığını ortaya qoyur.Citypost.az xəbər verir ki, həzm sisteminin fiziologiyasına elmi baxışla nəzər salsaq, insan mədəsinin və həzm fermentlərinin eyni anda müxtəlif növ qidaları həzm etmək üçün mükəmməl şəkildə proqramlaşdırıldığını görərik. Mədə şirəsi kəskin turşululuq dərəcəsinə (pH 1.5-3.5)...
05 Avqust 2026, 21:33
Hər gün eyni saatda yatmağın beynə təsiri: Yuxu rejiminin gənclik hormonu ilə əlaqəsi
Müasir həyatın sürətli ritmi, gərgin iş qrafiki və sosial media vərdişləri bir çoxumuzun yuxu saatlarını nizamsız hala salıb. Həftə içi erkən yatıb həftə sonları gec saatlara qədər oyaq qalmaq adi hal sayılsa da, aparılan araştırmalar göstərir ki, yatmaq saatının davamlı dəyişməsi mərkəzi sinir sisteminə kəskin mənfi təsir göstərir. Əksinə, hər gün eyni saatda yatıb-oyanmaq vərdişi beynin biologiyasını yeniləyir və "gənclik hormonu" kimi tanınan böyümə hormonunun maksimal səviyyədə sintez olunmasını təmin edir.Citypost.az xəbər verir ki, insan beyni sirkad ritm adlanan 24 saatlıq bioloji saata köklənib. Bu daxili saat günəş işığına və müəyyən edilmiş saatlıq vərdişlərə əsasən fəaliyyət göstərir. Hər gün eyni...
05 Avqust 2026, 16:20
Yuxuda yıxılma hissi ilə oyanırıq: Beynin bədənə verdiyi gözlənilməz reaksiya
Yuxunun ilk dəqiqələrində anidən yüksəklikdən aşağıya doğru yıxıldığımızı hiss edərək diksinib oyanmaq demək olar ki, hər birimizin həyatında azı bir dəfə yaşadığı təcrübələrdən biridir. İnsan yuxuya gedərkən baş verən bu qəfil hərəkət bəzən ürək döyüntüsünün sürətlənməsi və qorxu hissi ilə müşayiət olunur. Bir çox qədim inanclarda bu hal müxtəlif mistik səbəblərlə izah edilsə də, müasir neyrofiziologiya və somnologiya (yuxu elmi) bu hadisənin tamamilə təbii və elmi izahını ortaya qoyur.Citypost.az xəbər verir ki, elmi dildə "hipnik səyrimə" (hypnic jerk) və ya "yuxu diksinməsi" adlanan bu proses, beynin oyanıqlıq vəziyyətindən yuxu fazasına keçid anında verdiyi gözlənilməz neyron reaksiyasıdır. Yuxuya gedərkən bədənimizin əzələ...
04 Avqust 2026, 18:00
Niyə bəzi insanlar gecələr həddindən artıq tərləyir? – Həkimlərdən xəbərdarlıq
Gecə saatlarında rahat yatmaq istərkən pijama və ya yataq dəstlərini dəyişdirəcək dərəcədə həddindən artıq tərləmə problemi bir çox insanın qarşılaşdığı narahatlıqlardan biridir. Otaq temperaturunun yüksək olması və ya qalın yorğandan istifadə kimi sadə səbəblər kənarda qaldıqda, təkrarlanan gecə tərləmələri tibbi dildə "hiperhidroz" adlanır və orqanizmdə gedən müəyyən pozuntuların xəbərçisi ola bilər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, gecə tərləmələri sadə bir narahatlıq deyil, bəzən təcili müayinə tələb edən ciddi xəstəliklərin ilkin simptomudur.Citypost.az xəbər verir ki, həkimlərin xəbərdarlıq etdiyi ən yayğın gizli səbəblərdən biri hormonal balansın pozulması və endokrin sistem xəstəlikləridir. Xüsusilə qalxanvari vəzin normadan artıq çalışması (hipertireoz), böyrəküstü vəzi pozuntuları və ya qanda...
04 Avqust 2026, 16:32
Zəncəfil və limon kombinasiyası: İmmuniteti ən sürətli bərpa edən qarışıq
Mövsüm dəyişiklikləri zamanı və infeksiyaların tüğyan etdiyi dövrlərdə immun sistemini gücləndirmək üçün ən çox müraciət edilən təbii vasitələrdən biri zəncəfil və limon qarışığıdır. Əsrlərdir xalq təbabətində istifadə olunan bu ikili, müasir tibbi tədqiqatlar tərəfindən də orqanizmi ən sürətli bərpa edən və müdafiə qabiliyyətini artıran təbii formulası kimi qəbul edilir. Zəncəfilin kəskin, qızdırıcı xüsusiyyəti ilə limonun zəngin vitamin tərkibi birləşdikdə orqanizmdə infeksiyalara qarşı güclü bir sədd yaratmış olur.Citypost.az xəbər verir ki, zəncəfilin müalicəvi gücü onun tərkibindəki "gingerol" adlı aktiv bioloji birləşmədən gəlir. Güclü iltihabəleyhinə və antioksidant xüsusiyyətlərə malik olan gingerol, bədəndəki xroniki iltihab ocaqlarını söndürür və patogen mikroorqanizmlərin çoğalmasının qarşısını alır....
04 Avqust 2026, 15:10
