Kofenin yanına niyə bir stəkan su verilir? – Əsl kofe mədəniyyətinin pərdəarxası
Maraqlı 04 Avqust 2026, 12:00
464
Kafelərdə və ya restoranlarda kofe sifariş edərkən yanında bir stəkan sərin suyun təqdim olunması bir çoxları üçün sadəcə estetik bir ritual və ya vizual təqdimat kimi görünə bilər. Lakin əsrllərlə formalaşan kofe mədəniyyətinin pərdəarxasında duran bu vərdişin kökləri həm elmi, həm gastronomik, həm də tarixi səbəblərə söykənir. Qədim Osmanlı saray mədəniyyətindən Avropanın məşhur kofe evlərinə qədər uzanan bu ənənə, əslində kofedən maksimum həzz almaq və orqanizmin sağlamlığını qorumaq üçün düşünülmüş incə bir detal rolunu oynayır.
Citypost.az xəbər verir ki, elmi və gastronomik baxımdan kofenin yanında su içməyin ən əsas səbəbi daddan tam həzz almaqla bağlıdır. Kofe içməzdən əvvəl bir neçə qurtum su qəbul etdikdə, dilin üzərindəki dad reseptorları əvvəlki qidalardan və ya içkilərdən qalan qalıqlardan təmizlənir. Bu sadə addım damağı "sıfırlayır" və kofenin zəngin ətrini, turşuluğunu, fərqli dad notlarını tam dəqiqliyi ilə hiss etməyə imkan yaradır. Eyni zamanda kofedən sonra içilən su ağızda qalan acımtıl dadı yuyub aparır, diş minasında ləkə əmələ gəlmə riskini azaltmağa kömək edir.
Həmçinin oxuyun
Fizioloji baxımdan isə kofe tərkibindəki yüksək kofein səbəbindən güclü diuretik, yəni sidikqovucu xüsusiyyətə malikdir. Bu da orqanizmin su itirməsinə (dehidratasiyaya) və sidik cövhərinin kəskinləşməsinə səbəb ola bilər. Kofenin yanında təqdim olunan su bədənin maye balansı itirməsinin qarşısını almağa dəstək olur. Həmçinin tünd kofe mədə şirəsinin turşuluğunu artıraraq bəzi insanlarda həzm narahatlığı yarada bildiyi üçün, kofedən əvvəl və ya sonra su içmək mədə mühitini yumşaldır və həzm sisteminin yükünü azaltmaqda əhəmiyyətli rol oynayır.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Elektromobillər həqiqətən ekolojidirmi? – Batareya istehsalının görünməyən tərəfi
Son illərdə karbohidrogen yanacağı ilə çalışan avtomobillərin yerini almağa başlayan elektromobillər (EV) "sıfır emissiya" və "ekoloji təmiz nəqliyyat" şüarları ilə təqdim olunur. İşlənmiş qaz borusunun olmaması və hərəkət zamanı atmosferə zərərli qazlar buraxmaması elektrikli nəqliyyat vasitələrini yaşıl gələcəyin əsas rəmzinə çevirib. Lakin ekoloqlar və mühəndislər məsələyə yalnız avtomobilin istifadəsi mərhələsindən deyil, tam həyat dövrü (Life Cycle Assessment) baxımından yanaşdıqda həqiqətin daha mürəkkəb olduğunu bildirirlər. Elektromobillərin ekoloji təmizliyi barədə sual yaradan ən böyük amil isə onların ürəyi hesab olunan litium-ion batareyalarının istehsalı və bu prosesin görünməyən ekoloji yüküdür.Citypost.az xəbər verir ki, batareya istehsalı üçün tələb olunan litium, kobalt, nikel və manqan...
04 Avqust 2026, 09:12
Dünya xəritələri bizə yalan deyir? – Qrenlandiyanın Afrikadan böyük görünməsinin səbəbi
Dünya xəritələrinə baxarkən bir çoxumuz Qrenlandiyanın nəhəng bir qitə kimi göründüyünü, hətta sahəsinə görə Afrika kontinentinə bərabər və ya ondan böyük təsir bağışladığını düşünürük. Lakin real coğrafi faktlar tamamilə fərqlidir: əslində Afrika qitəsi Qrenlandiyadan təxminən 14 dəfə böyükdür. Yüz illərdir məktəb dərsliklərindən tutmuş naviqasiya proqramlarınadək istifadə etdiyimiz xəritələrin bizi bu dərəcədə yanıltmasının arxasında isə xəritəşünaslıq sənayesinin əsrlərdir həll edə bilmədiyi bir həndəsi problem dayanır.Citypost.az xəbər verir ki, bu vizual təhrifin əsas səbəbi 1569-cu ildə flamand coğrafiyaşünası və xəritəçisi Qerard Merkator tərəfindən yaradılmış "Merkator proyeksiyası" adlanan xəritə modelidir. Məsələ burasındadır ki, kürə şəklində olan üçölçülü Yerin səthini sıxılma və cırılma olmadan...
03 Avqust 2026, 22:41
Məşhur 1.5 litr su qaydası haradan çıxıb? – Elmi araşdırmalardan gözlənilməz cavab
Gündəlik olaraq azı 1.5–2 litr (və ya 8 stəkan) su içməli olduğumuz haqqındakı tövsiyə müasir dünyamızın ən geniş yayılmış və sorğulanmayan sağlamlıq qaydalarından biridir. Su şüşələrini yanımızdan əskik etməməyimizin və hər gün müəyyən litr normasına çatmağa çalışmağımızın arxasında isə ciddi tibbi zərurət deyil, illər əvvəl baş vermiş bir elmi yanlış anlaşılma və böyük marketinq sənayesi dayanır. Elm adamlarının aparığı son araşdırmalar bu məşhur normanın əsl mənşəyini ortaya çıxararaq gözlənilməz faktları gözlər önünə sərir.Citypost.az xəbər verir ki, bu qaydanın tarixi kökləri 1945-ci ildə ABŞ-ın Milli Tədqiqatlar Şurasının (National Research Council) Qida və Qidalanma Şöbəsinin yayımladığı bir hesabata dayanır. Həmin hesabatda böyüklərin...
03 Avqust 2026, 22:33
Yeməyi tez yeyənlərin nəzərinə: Beynin "doydum" siqnalı niyə 20 dəqiqə gecikir?
Yeməyi böyük tikələrlə və tələsik udmaq müasir həyatın gərgin ritmində bir çoxumuzun mənimsədiyi ən zərərli vərdişlərdən biridir. Süfrə arxasında cəmi beş-on dəqiqə vaxt keçirməyimizə baxmayaraq, bir qədər sonra mədəmizdə dözülməz bir ağırlıq və həddindən artıq toxluq narahatlığı hiss edirik. Bu halın təməlində fiziki olaraq dolmuş mədə ilə onu idarə edən mərkəzi sinir sistemi arasındakı vaxt fərqi dayanır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, mədə ağzınadək dolu olsa bile, beynimizin "artıq doydun, yeməyi saxla" əmrini verməsi təxminən 20 dəqiqə vaxt aparır.Citypost.az xəbər verir ki, bu bioloji gecikmə mürəkkəb hormonal və neyroloji zəncirvari reaksiya ilə izah olunur. Yemək qəbulu zamanı mədə genişlənsə də, sırf mexaniki...
03 Avqust 2026, 22:27
İnsan bədəninin gizli saatı: Günün hansı vaxtı daha ağıllı və diqqətli oluruq?
İnsan bədəni təbiətin ən mürəkkəb və dəqiq işləyən mexanizmlərindən biridir. Daxili biologiyamızı idarə edən və təxminən 24 saatlıq dövrü əhatə edən bu mexanizm sirkad ritm və ya sadəcə bədən saatı adlanır. Beynimizin hipotalamus bölməsində yerləşən bu daxili saat günün müxtəlif vaxtlarında hormon səviyyələrini, bədən temperaturunu və qan təzyiqini tənzimləyərək zehni performansımıza birbaşa təsir edir. Mütəxəssislərin və neyroloqların aparığı tədqiqatlar göstərir ki, günün müxtəlif saatlarında beynimizin çalışma tərzi və diqqət səviyyəsi köklü şəkildə dəyişir.Citypost.az xəbər verir ki, insanların böyük əksəriyyəti üçün zehni baxımdan ən kəskin, analitik və diqqətli vaxt dilimi səhərin ortasından günortaya qədər olan saatlardır. Oyanışdan təxminən iki-üç saat sonra...
03 Avqust 2026, 22:10
Gözlərimiz rəngləri necə görür? – Qadınlar və kişilər arasındakı fərqin elmi izahı
Etrafımızdakı aləmi möhtəşəm rəng çalarları ilə qavramağımız təbiətin gözümüzə bəxş etdiyi mürəkkəb bir biologiya sayəsində mümkündür. Vizual dünyamızın formalaşmasında gözün ən arxa hissəsində — torlu təbəqədə (retina) yerləşən iki xüsusi fotoreseptor hüceyrə qrupu əsas rol oynayır: çöpçüklər və kolbacıqlar.Citypost.az xəbər verir ki, çöpçük hüceyrələri əsasən işığın az olduğu qaranlıq mühitdə görməyi və hərəkətləri tutmağı təmin edir. Rəngləri və onların ən incə çalarlarını seçmək işi isə tamamilə kolbacıq hüceyrələrinin üzərinə düşür. İnsan gözündə üç fərqli növ kolbacıq hüceyrəsi mövcuddur: bunlardan biri qırmızı, ikincisi yaşıl, üçüncüsü isə göy işıq dalğalarına həssasdır. Biz hər hansı bir əşyaya baxdıqda, bu üç növ kolbacıq fərqli...
03 Avqust 2026, 21:57
