Söz sənətinin vurğunu, ədəbiyyatın gözətçisi  

60 İllik Yubileyi Münasibətilə

Əsəd Cahangir

Söz sənətinin vurğunu, ədəbiyyatın gözətçisi

Altmış il — bir ömrün şəfəq vaxtıdır. İnsan bu illər içərisində ya öz ruhu ilə üz-üzə qalır, ya da sözün sehrli aləmindəki sonsuz dənizə qərq olur. Əsəd Cahangir ikinci yolu seçdi: ömrünü Sözə bağladı, qəlbini ədəbiyyata açdı, hər gecəsini düşüncənin alov saçan ocağında keçirdi.

O, müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatının ən parlaq simalarından biridir. Tənqidçi, esseist, şair, ədəbiyyatşünas — bu titulların heç biri tək başına onu tam anlatmaz. Əsəd Cahangir, hər şeydən əvvəl, Sözün sadiq qulluqçusudur.

Yaradıcılıq yolu

"Söz"dən "Səs"ə, "Səs"dən Əbədiyyətə

Əsəd Cahangirin yaradıcılıq dünyasına daxil olduqda ilk qarşılaşdığınız şey intellektual dərinlikdir. Onun "Söz" essesilə başlayan yaradıcı axtarışı, zamanla "Səs"kimi daha böyük miqyaslı bir əsərə çevrildi — Azərbaycanı söz, səs və rəng üzrə üç geokulturoloji məkana bölən bu esse ədəbi tənqidimizə yeni ab-hava gətirdi.

"Səs"essesinə görə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin "İlin tənqidçisi"adına layiq görülməsi, onun cəmiyyət tərəfindən necə dəyərləndirildiyinin parlaq sübutudur. Sonrakı illərdə qələmə aldığı "Xarıgülnar" poeması, "O Adam" "Namaz"kimi əsərlər onu həm tənqidçi, həm şair, həm nasir kimi tanıtdı.

"Məni bu dünyada qoyacağım iz yox, o dünyada qarşılayacaq üz düşündürür."

— Əsəd Cahangir

Bu sözlər onun bütün yaradıcılığının ruhunu ifadə edir. Əsər yazmaq onun üçün nə şöhrət axtarışıdır, nə də adi peşə. Bu, ilahi bir məsuliyyətdir — hər sözün hesabını verəcəyi bir əmanətin daşınmasıdır.

Həqiqətin Meyarı

Azərbaycan ədəbi tənqidinin çağdaş dövrü Əsəd Cahangirin adı ilə sıx bağlıdır. Xalq yazıçısı Elçin onu sadəcə tənqidçi deyil, "müstəqillik dövrünün yetirdiyi hərtərəfli istedadlı söz adamı"adlandırmışdır — bu qiymət hər şeyi deyir.

Onun üçün ədəbi tənqid soyuq analiz deyil, yanğılı sevginin ifadəsidir. Azərbaycan dövlətçiliyi, milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunması və təbliği — bütün yaradıcılığında bu ideya özəkdə dayanır. Qarabağ mövzusundakı əsərləri bu sevginin ən dərin təzahürüdür: o, Qarabağı yerlə göy arasındakı ilahi bağ kimi görürdü.

"Tənqidçi obyektiv olmalıdır! — bu, Əsəd Cahangirin əsas prinsipidir."

— Ədəbi mühitin müşahidəçiləri

"Kim Yatmış, Kim Oyaq"esselər kitabı həm Yaşar Qarayev (2012), həm də Mədəniyyət Nazirliyinin "Qızıl Kəlmə" (2013) mükafatlarına layiq görülmüşdür. Bu iki mükafat, onun ədəbiyyatımızdakı əvəzsiz yerinin rəsmi tanınmasıdır.

Dostluğa Sədaqət

Sənət adamının böyüklüyü yalnız yazdığı əsərlərlə ölçülmür. O böyüklük eyni zamanda insan münasibətlərindəki saflıqda, dostluğa sədaqətdə, könül dünyasının genişliyindədir. Əsəd Cahangir bu mənada da nümunə bir insandır.

Qələm dostlarına, gənc ədəbiyyatçılara, mənəvi yol yoldaşlarına həmişə qapısı açıq olub. Onun ətrafındakı insanlar bilir ki, bu adam yalnız kitab masasının arxasında deyil, həyatın içindədir — hiss ilə, duyğu ilə, insanlıqla. Dostluq onun xarakterinin qızılından toxunmuş ipliyidir.

"Ədəbiyyat bir ahənrübatək onu həmişə özünə çəkir, möcüzəli cazibəsində saxlayırdı. Söz onun üçün ilahi gücə malik idi."

— Ədəbiyyat haqqında yazılmış bir portretdən

Ruhların pıçıltısı

Ustadların Sözü ilə

"Sözün düzü gərəkdir, əyri sözdən nə hasil?"

— Füzuli

"Elm bir xəzinədir, əməl isə onun açarı."

— Nizami Gəncəvi

"Hər kim ki, dost yolunda canın qurban etməyib, aşiq deyildir."

— İmadəddin Nəsimi

Cəvahir der: altmış yaş bir zəfər tacı!

Hər ilində  həyatın bir  nişanı var

Sənin yolun işıqlı, sənin sözün ac

Altmış yaşın Mübarək, ey Söz Sultanı, 

Əsəd Cahangirə Allahdan uzun ömür, sağlam can, işıqlı fikir diləyirik. Altmış ilin nuru

 yüz ilə çatsın, Söz Sultanı Əsəd Cahangir!

Cəvahir Qaraqızı

Həmçinin oxuyun

Şahin Qurbanovdan xəbər var...  

Hakim Mirlətif Seyidovdan şikayət var... 

“Çox gözəl oyunçudur, başqa qüvvələrə güvənir ” — Ayaz Salayevlə Kinematoqrafçılar İttifaqı ətrafında MÜSAHİBƏ   

Buqələmun  - Şahin Qurbanovu da Vilyam Hacıyevin taleyi gözləyir?